CAPITAL2CAPITAL

interview to Stamatia Dimitrakopoulos for the6milliondollarstory.com

2011-11-18T04:49:00.002+02:00

http://the6milliondollarstory.com/interview/109-theo-prodromidisjours-des-affaires

The Magnificent Capital, 2007

2011-11-18T04:46:00.001+02:00

THE MAGNIFICENT CAPITAL from Theo Prodromidis on Vimeo.
The Magnificent Capital
2007
HDV, stereo, 32’00”

Written, Directed and Edited by
THEO PRODROMIDIS

©2007

commissioned by

State Museum of Contemporary Art

1st THESSALONIKI BIENNALE OF CONTEMPORARY ART
HETEROTOPIAS

International Workshop of Young Artists

The day the goverment didn't fall and the people didn't vote

2011-11-05T01:33:00.002+02:00

documentation of Untitled (stage design for the performance of a play for a meteorite state, after Antonas)

2011-11-04T22:19:00.001+02:00

Theo Prodromidis
in collaboration with Zaira Falirea
Untitled (stage design for the performance of a play for a meteorite state, after Antonas)
2011, wood, 400cmX250cmX200cm

shown at the show
PLACEMENTS – REPLACEMENTS – MISPLACEMENTS: TOWARDS A NEW REMAPPING curated by Christina Androulidaki for AD Gallery under REMAP3

http://www.adgallery.gr/en/gallerynews/item/224-remap

documentation of Notes for the performance of a play for a meteorite state (Miss Bikini Greece 2011 balancing act) 2011

2011-11-04T20:40:00.007+02:00

Theo Prodromidis

Notes for the performance of a play for a meteorite state (Miss Bikini Greece 2011 balancing act)

2011, inkjet print, 100cmx70cm

shown at the show
PLACEMENTS – REPLACEMENTS – MISPLACEMENTS: TOWARDS A NEW REMAPPING curated by Christina Androulidaki for AD Gallery under REMAP3

http://www.adgallery.gr/en/gallerynews/item/224-remap

an ethnopoetic sequence as a result of a performance with 521 books on the Left constantly re-organised

2011-10-22T15:46:00.003+03:00

for more info on the performance at the Kunsthalle Athena

theo-prodromidis.blogspot.com/2011/06/farewell-at-kunsthalle-athena.html

9 jours des Affaires en cours

2011-10-17T21:23:00.000+03:00

for english text, scroll down

9 jours des Affaires en cours

Θοδωρής Προδρομίδης & Πέτρος Νικόλτσος

Διάρκεια: 20 Οκτωβρίου – 20 Νοεμβρίου
(Εγκαίνια: Πέμπτη, 20 Οκτωβρίου στις 21:00)

Ανοιχτά καθημερινά 12:00 – 00:00

Ο Θοδωρής Προδρομίδης και ο Πέτρος Νικόλτσος καταγράφουν το τοπίο της Αθήνας, δημιουργώντας ένα προσωρινό αρχείο και παρουσιάζοντας το ως μιά αφήγηση μέσω πολλαπλών προβολών στο project space του six d.o.g.s.

Η αφήγηση αυτή, χρησιμοποιεί τοσο την αρχιτεκτονική οσο και την εγγενή επιτελεστικότητα των καταστάσεων που συναντά ένας περιπατητής της πόλης αυτής, και επιχειρεί να δημιουργήσει ένα σενάριο επιστημονικής φαντασίας, βασισμενο πάνω στη σχέση του μοντέρνου και του προσωρινού. Η δομή αυτής της αφήγησης καλεί τον θεατή να βρεθεί ανασταλμένος μεταξύ της ιστορίας και της πληροφορίας.

Λίγα Λόγια για τους καλλιτέχνες:

Θοδωρής Προδρομίδης:
Γεννήθηκε το 1979 στη Θεσσαλονίκη. Ζεί και εργάζεται στην Αθηνα. Σπούδασε Media Art στο University of Westminster και αποφοίτησε από το MFA in Fine Art στο Goldsmiths το 2007, στο Λονδίνο. Έχει συμμετάσχει σε εκθέσεις, μερικές απο των οποιων είναι οιPlacements - Replacements - Misplacements: Towards a New Remapping, AD Gallery for Remap 3, Athens, Farewell, Kunsthalle Athena, Athens, (2011), Sensitivity Questioned,Ileana Tounta Art Centre, Athens, (2010), Move, Werkleitz zentrum für medienkunst, Halle, Germany, Midsummer Night’s Dream – Intercessions, Remap KM, parallel to the 2nd Athens Biennial, Athens, Greece (2009), Passage, European network for young artists, Contour Mechelen, Brussels, Belgium (2008), Workshop, part of Heterotopias, 1st Thessaloniki Biennale of Contemporary Art ,State Museum of Contemporary Art, Thessaloniki, Greece και National Review for the Live Arts, Tramway, Glascow, Scotland (2007).Έχει βραβευτεί με το European Media Artists Award (EMARE) 2008 και το βραβείο του Ιδρύματος Ωνάση 2006. Έργα του βρίσκονται σε δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές στην Έλλαδα, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιταλία.

Πέτρος Νικόλτσος:
Ο Πέτρος Νικόλτσος γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1979. Σπούδασε με τους φωτογράφους John Brooks και Νίκο Οικονομόπουλο και έχει δουλέψει ως βοηθός του Jim Godberg του πρακτορείου Magnum. Το 2007 εκδόθηκε το βιβλίο 'Λος Άντζελες' από τις Εκδόσεις Μελάνι, με φωτογραφίες του και κείμενα της Σώτης Τριανταφύλλου και το 2010 το βιβλίο 'Flâneur' από τις εκδόσεις ΙΑΝΟΣ με φωτογραφίες του και κείμενα του Στέφανου Τσιτσόπουλου. Από τον Σεπτέμβριο του 2008 συνεργάζεται με το περιοδικό SOUL. Έχει παρουσιάσει την δουλεία του σε ομαδικές και ατομικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Περισσότερες πληροφορίες:

six d.o.g.s
Αβραμιώτου 6-8
Μοναστηράκι
Αθήνα
T: +30 210 3210510
W: http://sixdogs.gr/

english version:

9 jours des Affaires en cours

Theo Prodromidis & Peter Nikoltsos

20 October - 20 November 2011
(Private View: Thursday, 20 October at 21:00)

Opening hours, everyday 12:00 – 00:00

Theo Prodromidis and Peter Nikoltsos document the landscape of the city of Athens producing a temporal archive and presenting it as a narrative through multiple projections at the project space of six d.o.g.s.

This narrative utilises both architecture and the inherent performativity of the situations one can stumble upon in this city.
It attempts to produce a pseudo science fiction scenario based on the relationship between
the modernity and the contemporaneity of Athens.
The structure of this narrative invites the viewer to be suspended in the space between history and information.

About the artists:

Theo Prodromidis
1979, born in Thessaloniki, Greece. Lives and works in Athens, Greece. Studied Media Art at the University of Westminster and was awarded an MFA in Fine Art at Goldsmiths in 2007, in London, UK. He has participated in group exhibitions such as Placements - Replacements - Misplacements: Towards a New Remapping, AD Gallery for Remap 3, Athens, Farewell, Kunsthalle Athena, Athens, (2011), Sensitivity Questioned, Ileana Tounta Art Centre, Athens, (2010), Move, Werkleitz zentrum für medienkunst, Halle, Germany (2009), Midsummer Night’s Dream – Intercessions, Remap KM, parallel to the 2nd Athens Biennial, Athens, Greece (2009), Passage, European network for young artists, Contour Mechelen, Brussels, Belgium (2008), Workshop, part of Heterotopias, 1st Thessaloniki Biennale of Contemporary Art ,State Museum of Contemporary Art, Thessaloniki, Greece (2007), National Review for the Live Arts, Tramway, Glascow, Scotland (2007). He has been awarded with European Media Artists Award(EMARE), 2008 and Onassis Foundation Award, 2006. His work is in public and private collections in Greece, UK and Italy.

Peter Nikoltsos
1979, born in Thessaloniki, Greece. Lives and works in Thessaloniki, Greece. Studied under the photographers John Brooks and Nikos Economopoulos and has worked as an assistant of Jim Godberg of Magnum Photos. In 2007, Melani Editions published the book 'Los Angeles', with his photos and texts by Soti Triantafyllou and in 2010 the book 'Flâneur' from Ianos Editions with his photographs and texts by Stefanos Tsitsopoulos. He has been a contributing artist for SOUL Magazine and their projects since 2008. His work has been exhibited in Greece and abroad.

Invitation to A Serenade (From a Gallery to a Street, Rebecca Camhi, Athens) 3rd part

2011-10-08T23:00:00.000+03:00

Theo Prodromidis,
Invitation to A Serenade (From a Gallery to a Street, Rebecca Camhi, Athens)
2011, performance, duration variable.

The invitation to athens-based bands to perform a disruption of the everyday aesthetic experience of this street in Kerameikos, on the facarde of a neoclassical house turned into a gallery, introduces an action bound with Mediterranean traditions and mythical love stories, that of the serenade, but reversed in its dynamic, from the balcony to the street.

For the third act act, on 08/10 Jeremy Irons (members of Medusas and Another Little Girl Under The Sea) camped in the gallery and garaged out a beautiful psychedelic autumnal serenade under the first rain drops of a Fall for Athens.

farewell to a not so orwellian future

2011-10-06T06:37:00.002+03:00

<p>&amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;br&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;iframe width="420" height="315" src="http://www.youtube.com/embed/2B-XwPjn9YY" frameborder="0" allowfullscreen&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/iframe&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;gt;</p>
<p>&amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;nbsp;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;gt;</p>

New future

2011-10-01T19:15:00.001+03:00

Invitation to A Serenade (From a Gallery to a Street, Rebecca Camhi, Athens) 2nd part

2011-10-01T16:19:00.000+03:00

Theo Prodromidis,
Invitation to A Serenade (From a Gallery to a Street, Rebecca Camhi, Athens)
2011, performance, duration variable.

The invitation to athens-based bands to perform a disruption of the everyday aesthetic experience of this street in Kerameikos, on the facarde of a neoclassical house turned into a gallery, introduces an action bound with Mediterranean traditions and mythical love stories, that of the serenade, but reversed in its dynamic, from the balcony to the street.

For the second act, on 30/09 Giannis from Bazooka and friends performed an hour of a serenade of noise and amplified love callings that made the gallery into a huge speaker and the street to warp around their calling.

When a monument to a neoliberal gets erected, the landscape rises

2011-09-19T09:15:00.001+03:00

documentation of PLACEMENTS – REPLACEMENTS – MISPLACEMENTS: TOWARDS A NEW REMAPPING

2011-09-16T20:04:00.004+03:00

Theo Prodromidis
in collaboration with Zaira Falirea
Untitled (stage design for the performance of a play for a meteorite state, after Antonas),
2011, wood, 400cmx250cm

Theo Prodromidis
Notes for the performance of a play for a meteorite state (Miss Bikini Greece 2011 balancing act)
2011, inkjet print, 100cmx70cm

Theo Prodromidis
An everyday exchange inside the future state of a meteorite unit
HD video, 2011
a video based on a script by Theo Prodromidis and Makis Malafekas
to be shot in the exhibition
will be online on the 5th of November 2011

http://vimeo.com/theopro/future-meteorite

Invitation to A Serenade (From a Gallery to a Street, Rebecca Camhi, Athens) for REMAP 3

2011-09-16T17:42:00.002+03:00

Theo Prodromidis,
Invitation to A Serenade (From a Gallery to a Street, Rebecca Camhi, Athens)
2011, performance, duration variable.

The invitation to six athens-based bands to perform a disruption of the everyday aesthetic experience of this street in Kerameikos, on the facarde of a neoclassical house turned into a gallery, introduces an action bound with Mediterranean traditions and mythical love stories, that of the serenade, but reversed in its dynamic, from the balcony to the street.

For the opening act, on 12/09 Nalyssa Green performed a serenade unplugged, offering a baroque vocal and lyrical performance to the audience of the private view of Remap 3, intercepted by the passing traffic of Leonidou.

http://www.nalyssagreen.com/

On the Balcony, curated by Iliana Fokianaki for Remap 3

2011-09-12T10:38:00.000+03:00

iLiana Fokianaki and Art Hub Athens are pleased to present…

ON THE BALCONY

12th of September - 30 October 2011
for opening hours please visit www.remapkm.org

Dafni Barbageorgopoulou, Doug Fishbone, Assaf Gruber, Katerina Kana, Theo Prodromidis, Alexandros Psychoulis.

Balconies are an outdoors extension of a floor. They are normally closed up to a certain hight and made of a solid or see-through surface. Their origin is found as early as ancient Greece and Italy, but there is a flourish of their use throughout the centuries in Europe and Asia.

Six artists are invited to present, display, address and demonstrate their view on the balcony either it is through sculpture, poetry, photography, installation or...serenades.

The global use of the balcony is the first attractive element that is inspiring for this group exhibition, especially in relation to the globality of the neighbourhood of KM, that is inhabited by several nationalities.

Another very interesting aspect of the use of balconies is their use as an area for its owner to display its position or viewpoint. In villages in the period of Easter, housewives displayed a red cloth to inform passer-by’s they are dying eggs. In national holidays Greeks display the Greek flag to show their national pride, and in football matches their team's flag to show their joy for the win. In the greek language "i am standing on a balcony" translates to i am running for a candidate in politics.
In this year's Remap -that is in its own right a walk in the historical centre of Athens- the viewer is asked to walk through the area in order to discover and track works of art displayed in balconies or windows of buildings, all around the area of KM. The works that are placed above the eye level, are "displayed" in a balcony to be "exhibited" to their audience, to "address" their audience, therefore due to their position, they obtains a somewhat "godlike" status. The position of the viewer on street level and that of the work of art a few metres above ground, is possibly creating what Kant called the sublime.
Especially during this time that Greece is in an intense political and economical situation, the notions of "display", "exhibition" "position" that the balcony offers, are even more relevant. What do we choose to "exhibit" "display" or "support" today? Possibly works of art are one of the few that are left.

Locations:

PERFORMANCE times and locations

Leonidou 9 (Rebecca Camhi Gallery) Theo Prodromidis performance opening night performance Nalyssa Green at 8pm (for further performance dates and times please visit www.remapkm.org)

The invitation to six athens-based bands to perform a disruption of the everyday aesthetic experience of this street in Kerameikos, on the facarde of a neoclassical house turned into a gallery, introduces an action bound with Mediterranean traditions and mythical love stories, that of the serenade, but reversed in its dynamic, from the balcony to the street.

Katerina Kana's poem recited by actress Calliopi Simou every half an hour from 17.30 onwards - Leonidou 25 4th floor window.

Our other locations are at the following balconies-

Dafni Eleonora Barbageorgopoulou - installation - Iassonos 26
Doug Fishbone - photograph - Giatrakou 28
Assaf Gruber -sculpture - balcony at Leonidou 38 (former Galini hotel)
Alexandros Psychoulis - sculptures - Leonidou 15 1st floor balcony facing Leonidou street

The exhibition is curated by Iliana Fokianaki
For more information on the show and Art Hub Athens as well as images please contact:
arthubathens@gmail.com or ilianafokianaki@gmail.com, +306945472694
www.ilianafokianaki.com
www.arthubathens.blogspot.com

PLACEMENTS – REPLACEMENTS – MISPLACEMENTS: TOWARDS A NEW REMAPPING, REMAP 3, AD GALLERY, ATHENS

2011-09-11T17:48:00.003+03:00

AD Gallery presents:
PLACEMENTS – REPLACEMENTS – MISPLACEMENTS: TOWARDS A NEW REMAPPING

part of REMAP 3
At Thermopylon str. 27, Metaxourgeion, Athens

Curator:
Christina Androulidaki

Participating Artists:
Augusta Atla
Maro Fassouli
Dimitris Foutris
Alana Kakoyiannis
Alexandros Laios
Maria Polyzoidou
Theo Prodromidis
Anastassis Stratakis

ReMap Address:
27 Thermopylon,
Metaxourgeio

The show PLACEMENTS – REPLACEMENTS – MISPLACEMENTS: Towards a New Remapping deals with the idea of relocation (social, national, economic, political) and focuses on the exploration of this notion through the works of 8 emerging Greek and international artists. The Remap project and the location of the exhibition in Metaxourgeio, one of the most historic, diverse, arresting and yet deprived, areas of Athens functions as a case study in itself demonstrating through the works of visual artists the dynamics and problematics of such a remapping. The works bring up issues of emigration, immigration, warfare, human rights abuse, social exclusion, inequality, marginalization,xenophobia, as well as utopian dreaming, multiculturalism, diversity, hope and rebirth.

The artists work on a variety of media such as sculpture, painting, drawing, photography, video and performance. Augusta Atla’s photographic collages combine elements from her performances, popular magazines, anatomic books and folkloric Greek costumes to create peculiar works that touch on issues of femininity, motherhood and the suffering female body. Maro Fassouli’s sculptures draw attention to issues of encapsulation and social exclusion, exploring ideas of the hidden and the visible, inner and outer space, the familiar and the foreign. Alana Kakoyiannis’ poetic documentary film reflects on the notion of home through the lens of Greek Cypriot and Turkish Cypriotdisplacement on the divided island of Cyprus and captures the potency of the political conflict through personal perspectives. Alexandros Laios’ works comment on the inability of the west to accommodate and effort to accumulate immigrants into the states and societies, as well as the permanent state of“transit” those people are forced to stay. Maria Polyzoidou paints an imaginary world, a picturesque landscape that falls apart, like a miniature of the world we have dreamt of. Theo Prodromidis envisages a utopian structure upon the remains of an architectural plan that was never built, Dimitris Foutris intervenes on the exterior of the building to observe on its use, function and history within society and finally, Anastassis Stratakis presents a segment of his photographic series Strange Fruit to comment on the way history repeats itself by the use of violence, obscurantism and exclusion from the time when witch hunting was performed, up to the assaults triggered by xenophobia performed in the present day.

AD gallery
3, Pallados str.
Psirri 105 54
Athens, Greece
Tel. +30 210 322 8785
E-mail: ad@otenet.gr
www.adgallery.gr

meteorite unit research

2011-07-12T21:07:00.000+03:00

http://antonas.blogspot.com/2011/03/meteorite-unit.htmlhttp://antonas.blogspot.com/2011/03/meteorite-unit.html

PLEASURE, curated by Margarita Kataga at ABOUT:

2011-06-16T20:29:00.001+03:00

PLEASURE

Thursday 16th of June - 9th of July 2011

ABOUT:

www.about-art.gr

Participants

Yannis Malegiannakis // Nikos Papadopoulos // Tereza Papamichali // Lila Polenaki // Theo Prodromidis // Daphni Rokou // Vassileia Stylianidou

Opening: Thursday, 16th of June 2011, at 20.00
Opening hours: Wednesday – Friday 17.00 – 21.00, Saturday 12.00 – 16.00

Curator: Margarita Kataga

An essay by the Italian philosopher Giacomo Leopardi (1798-1837), entitled The Theory of Pleasure, inspired the idea of a project for recording and studying the concept of “pleasure”, which for many centuries was a central issue for the human psyche. However, the excesses related to pleasure and its two-fold nature may turn it into a trap for human nature.

Leopardi writes with a prophetic pen, raising issues that are still of interest:
“In this life, the most certain pleasure is the futile pleasure of illusions”. And in another passage he states: “Illusions, though degraded and denounced by reason, still exist in this world and constitute the biggest part of life”.

Since in today’s consumerist society reality is defined by simulacra –described by French philosopher, J.Baudrillard, as the conjunction of reality and its image- how real can pleasure be? How is it defined? And in which degree can subjectivity support its manifestations?

Seven visual artists present and critically review the “masks” of pleasure and the boundaries between its essential meaning and the theatricality that sometimes accompanies its manifestations.

At the same time, drawing from humans’ relation to nature and the notion of collectivity within a societal context, the artists juxtapose their counter-suggestions regarding pleasure’s fake existence.

The associations and interrelations created among the presented works, raise important issues regarding enjoyment and the subjective dimension of pleasure.

installation views of

SERENADE TO SPECTACLE, 2006,16mm to DVCAM,stereo,6’30”

Farewell at Kunsthalle Athena documentation

2011-06-15T21:23:00.032+03:00

521 books on the Left
521 new sentences produced
a collaboration between Aggeliki Papoulia and Theo Prodromidis

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΠΑΠΟΥΛΙΑ
ΘΟΔΩΡΗΣ ΠΡΟΔΡΟΜΙΔΗΣ
AGGELIKI PAPOULIA
THEO PRODROMIDIS

Goodbye Mr. Socialism,
Έτσι μεγάλωσα και έγινα κομμουνιστής
Qu’ est-ce que le communisme?
Μεγάλη Σοβιετική Εγκυκλοπαίδεια
Το Κεφάλαιο
Σύντομο Κοινωνικοπολιτικό Λεξικό
Ανατομία του Κομμουνισμού
Η Ρωσία όπως την έιδα
Ο «Αριστερισμός» παιδική αρρώστια του κομμουνισμού
Big History and the future of humanity
Το λυκόφως των κοινωνικών θεών
Περί του ορισμού της τρομοκρατίας
Ένα βήμα μπρός, δύο βήματα πίσω
Το επαναστατικό πρόβλημα σήμερα
Για την ορθή λύση των αντιθέσεων
Η εποχή των άκρων
First as tragedy, then as farce
Ο κόσμος που είδα ανατολικά
Η επανάσταση ως υποκείμενο και ως αναπαράσταση
Κριτική της “αντιαυταρχικής” αγωγής
,etc

2011
performance
books (variable amount), 5 actors, 1 slide projector, 1 overhead projector, 1 video projector, 1 laptop, 1 printer, sound, duration variable

above photos by Spyros Staveris

http://www.greekfestival.gr/en/event53-apoxairetismos---farewell.htm
http://www.kunsthalleathena.org/ehibitions-and-projects.php?id=167

TOWARDS AN EXIT FROM 508 at ROOMS2010 curated by Christina Androulidaki

2010-12-01T21:11:00.015+02:00

Ο Θοδωρής Προδρομίδης θέτει ως βασική προϋπόθεση της καλλιτεχνικής δημιουργίας τον αναστοχασμό και σκηνοθετεί ένα site specific φιλμ μικρής διάρκειας βασισμένο στο έργο «Κεκλεισμένων των θυρών» (Huis Clos) του Ζαν-Πωλ Σαρτρ. Το υπαρξιστικό δράμα του Σαρτρ είναι δομημένο πάνω σε τρεις βασικούς χαρακτήρες οι οποίοι όντας εγκλωβισμένοι σε ένα δωμάτιο ξενοδοχείου συνειδητοποιούν ότι έχουν πεθάνει κι έχουν καταδικαστεί σε αιώνιο εγκλεισμό και αναγκαστική συμβίωση, η οποία θα αποδειχτεί εκρηκτική καθώς η πλοκή εξελίσσεται κι εκείνοι αναπτύσσουν μεταξύ τους μία επικίνδυνη σχέση αλληλεξάρτησης και εμπλοκής χωρίς ελπίδα διαφυγής.

Το έργο του Προδρομίδη πατάει πάνω στο κείμενο του Σαρτρ για να αφηγηθεί μία σύγχρονη ιστορία διαπλοκής, που λαμβάνει χώρα μέσα στο ξενοδοχείο Saint George Lycabettus. Με αυτόν τον τρόπο χρησιμοποιεί τον χώρο του ξενοδοχείου, ως ένα πολύσημο, ρευστό τόπο, χώρο δράσης των ηρώων του φιλμ, αλλά και των επισκεπτών. Ως τόπος δράσης, «εσωτερικής» και «εξωτερικής», το ξενοδοχείο χρησιμοποιείται έτσι ως σκηνικό για το έργο αλλά και ως φορέας της έκθεσης, μετατρέποντας τον θεατή από αμέτοχο παρατηρητή, σε ηθοποιό, κριτή, συνένοχο, κ.ο.κ., ενώ παράλληλα συμβάλλει στο να αναπτυχθεί ένα σχόλιο γύρω από την ιδιότητα του καλλιτέχνη ως σκηνοθέτη μίας συγκεκριμένης δράσης αλλά και ως συγγραφέα, φιλόσοφο, αρχιτέκτονα, «ενορχηστρωτή» του χώρου που μας περιβάλλει.

Την ίδια στιγμή, στο πέρασμα του από την θεατρική στη φιλμική αφήγηση, ο Προδρομίδης αποφεύγει οποιαδήποτε άμεση αναφορά στο κείμενο αυτό καθαυτό. Δεν χρησιμοποιεί τον λόγο, ούτε εστιάζει στην κορύφωση του δράματος, συνειδητά αποφεύγοντας τις εννοιολογικές φιλοδοξίες κινηματογραφικών έργων εμπνευσμένων από παρόμοια κείμενα κι εγκαταλείποντας μία τέτοια αφήγηση, για μία πιο «γνωμική», αποσπασματική αφήγηση που έχει στόχο να επανεξετάσει την αυτονομία του καλλιτεχνικού έργου, ως κάτι που απελευθερωμένο από «κανονιστικές» συμβάσεις μπορεί να ολοκληρωθεί και να ερμηνευτεί από τον θεατή.

Εκμεταλλευόμενος το γεγονός ότι οι θεατές αποφασίζουν πότε θα εισέλθουν στο δωμάτιο, πόση ώρα θα παραμείνουν και πότε θα φύγουν, η δομή του έργου εξυπηρετεί στο να μεταφέρει μία γενικότερη ατμόσφαιρα όμοια με τον αιώνιο κύκλο των ανεκπλήρωτων επιθυμιών στον οποίο είναι καταδικασμένοι οι ήρωες του Σαρτρ· Χωρίς αρχή, μέση και τέλος. Με αυτόν τον τρόπο, η ροή των σκηνών στο έργο δημιουργεί μία σειρά από submerged narratives[1] που όπως χαρακτηριστικά περιγράφει ο Tom Gunning «επιτρέπουν στην υπόθεση να ανακατευτεί ακριβώς κάτω από το όριο του αισθητού, σαν θάλασσα που φουσκώνει από υποσυνείδητες ιστορίες οι οποίες παρατάσσουν εικόνες σε μία σειρά γεμάτες νόημα αλλά συχνά ανεξιχνίαστες συνθέσεις.»[2]

[1] αφηγήσεις οι οποίες υποβόσκουν ή αφηγήσεις που δεν «αναδύονται» αυτόματα
[2] Tom Gunning, ‘Towards a minor Cinema: Fonoroff, Herwitz, Ahwesh, Lapore, Klahr and Solomon’, Motion Picture, vol. III, Winter 1989-90, p.4

ΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΤΑΛΟΓΟΥ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΝΑΣ ΑΝΔΡΟΥΛΙΔΑΚΗ

Theo Prodromidis, Je mehr es hervordringt, Documentation at Move, Halle, 2009

2010-05-19T09:07:00.005+03:00

excerpt of Theo Prodromidis's Je mehr es hervordringt.
published in the DVD : Move - new european media art, documentation of the EMARE works 2008 - 2009 at the Weirkleitz Festival and .move exhibition.

9th -25th of October 2009 in Halle (Saale), Germany

Produced with the support of the European Union Culture 2007 programme and within the scope of the European Media Artists in Residence Exchange (EMARE) programme at the EMAN partner labs, Impakt (Netherlands), Interspace (Bulgaria), VIVID (Great Britain) and Weirkleitz (Germany)
© 2009 Weirkleitz

http://www.emare.eu/move

also check
(installation views in Halle and Exhibition info)
http://theo-prodromidis.blogspot.com/2009_10_01_archive.html
(catalogue text written by Pieternel Vermoortel)
http://theo-prodromidis.blogspot.com/2009/08/text-on-je-mehr-es-hervordringt-by.html
(installation views in Sofia and production stills)
http://theo-prodromidis.blogspot.com/2008_10_01_archive.html
(interview about the work and Sofia, in english for Edno Magazine)
http://theo-prodromidis.blogspot.com/2009/01/edno-magazine-bulgaria-interview-in.html

installation view of Untitled (Canary Wharf, towards the performance of an image) 2007 at Sensitivity Questioned, Ileana Tounta, Athens

2010-05-18T14:44:00.000+03:00

Sensitivity Questioned, curated by Iliana Fokianaki, Ileana Tounta, Athens, Greece, 06/05 - 03/07 2010

2010-05-06T14:02:00.012+03:00

SENSITIVITY QUESTIONED

Curated by : Iliana Fokianaki

06.05.2010 – 03.07.2010

The group show «Sensitivity Questioned» opens on Thursday 6th May 2010, at 19:30, at the Ileana Tounta Contemporary Art Center.

Participating artists:

Jean Luc Blanc, Gregory Crewdson, Jim Drain, Ryan McGinley, Michael Robinson, Daniel Silver, Daniel Subkoff, Stephen Sutcliffe, Scott Treleaven, Dimitrios Antonitsis, Christos Delidimos, Kostas Bassanos, Manolis Bitsakis, Vassilis Botoulas, Antonis Donef, Eftichis Patsourakis, Theo Prodromidis, Panos Tsangaris

What is sensitivity? Curator Iliana Fokianaki views sensitivity in connection with one of its most common associations: femininity.
Through research on websites created by ordinary people, she arrived at a new definition of sensitivity, invented new ways of associating the sensitive and the feminine and what the latter represents, and used these as a starting point for a presentation of works that reference, underscore and affirm various aspects of the two concepts.

Thus, the exhibition attempts to articulate a new view of the ‘feminine’ at the same time that it explores how the concept finds expression through art. The exhibition’s curator comes up with a selection of distinctly ‘sensitive’ or ‘feminine’ elements, but attempts to challenge their basic quality, give it a new twist and invest it with new possibilities. Furthermore, since the exhibition features an all-male participating artists’ list, it also seems to be addressing the issue of the feminine side of men and of how they tend to deal with it.

Social assumptions that take sensitivity to be an exclusively female attribute are now being tackled in the visual arts arena. Works presented in this exhibition demonstrate either a choice on the part of participating male artists to approach their subject in ways that may perhaps strike the viewer as ‘feminine’, or a decision to offer an observer’s commentary of the notions of femininity and sensitivity. Viewers are therefore given the opportunity to rethink the meaning of femininity and to realize that such social boundaries are more in flux than they may have imagined.

Basically, the exhibition is a tribute to femininity in all the shapes and forms this may assume today. Through the works it includes, it hopes to cause a shift in the viewer’s perception of its stated subject.

Part of the exhibition’s proceeds will go to ActionAid Hellas to fund programs that support women in India, Cambodia and Haiti.

http://www.art-tounta.gr/files/exhibitionCurrent.html

read an interview with the curator here

The Greek Issue

2010-05-04T14:00:00.000+03:00

my friend christina, send me this the other day.

The Greek issue is a global one.

It is a political agenda to weaken the Euro, a exercising American and City of London financial warfare to defend the dollar and Sterling pound. By attacking Greece, the smallest weak link in the eurozone chain and through eventually Euro and thus infecting all the sovereign debt in the world -government debt, sovereign state, local, provincial, of all a national state. An attempt to create a new world monetary crisis. These are based on facts and proofs and not conspiracy theories. The economy is turning into global dictatorship. Either nations will defend themselves against these predatory hedge-funds and zombie banks or the wolf packs of banks and hedge funds will attempt to attack and destroy the debt of sovereign states and that will more or less bring the system of modern states to an end and civilisation with it.

quoting William Engdahl, Webster Tarpley and Max Keiser .

tonight opposite the rock

2010-04-13T03:06:00.001+03:00

vox pop and nothing more

2010-04-13T02:57:00.003+03:00

100 black and white slides, stereo sound, 10'00"
commisioned for "The Culture Industry, Folklore and Cliches", Vox, Athens, Greece
© Theo Prodromidis 2009

Je mehr es hervordringt prints

2010-04-12T12:25:00.000+03:00

stills from The Magnificent Capital, 2007

2010-04-09T09:21:00.000+03:00

HDV, 32'00"

commisioned by the 1st Thessaloniki Biennale of Contemporary Art

© Theo Prodromidis 2007

christakisdoesvalaoritis and kyritsisdoeschristakis

2010-04-07T18:27:00.002+03:00

Ο αγαπητός μου φίλος και εκδότης του βιβλίου μου «Το τρελόχαρτο» Λεωνίδας Χρηστάκης, μετά από παράκληση μου είχε την ευγένεια και την υπομονή να μου παραχωρήσει την παρακάτω συνέντευξη.

Αν και στο παρελθόν έχω πάρει συνεντεύξεις από σημαντικούς για το ευρύτερο ανατρεπτικό κίνημα ανθρώπους, όπως ο σύντροφος Άλμπερτ Μέλτζερ και ο Γιώργος Μοναστηριώτης, που προτίμησε να φυλακιστεί παρά να πάει στο Ιράκ και να σκοτώνει Ιρακινούς, ουδέποτε υπήρξα δημοσιογράφος και γι’ αυτό οι ερωτήσεις μου δεν είχαν ποτέ σαν κίνητρο να ικανοποιήσω κάποιον εργοδότη μου αλλά αποσκοπούσαν πάντα στο να αναδείξω όσες απόψεις θεωρώ χρήσιμες για τον αγώνα μου. Ακόμη και όταν μπορούσα να φανταστώ ότι οι ερωτήσεις μου μπορεί να κάνουν τον ερωτώμενο να δυσανασχετήσει. Ακόμη και όταν υπέθετα ότι οι ερωτήσεις θα μπορούσαν να είναι δύσπεπτες και για το αναγνωστικό κοινό.

Ο Λεωνίδας, για μια ακόμη φορά, έδειξε το θάρρος του και δέχτηκε να απαντήσει σε ερωτήσεις που δύσκολα θα δεχόταν να απαντήσεις κάποιος που ενδιαφέρεται πρωτίστως για την δημόσια εικόνα του και όχι για την παρουσίαση των απόψεων του, όπως αυτές πραγματικά είναι.

Το ποια είναι η άποψή μου για τον Λεωνίδα, προκύπτει από τις ερωτήσεις που του υπέβαλα. Αυτό που δεν προκύπτει είναι το εκτεταμένο συγγραφικό του έργο, που όμως για μένα αξίζει να γίνεται ευρύτερα γνωστό, γιατί κατά την άποψή μου είναι μοναδικό.

Αποσκοπώντας να κάνω αυτό το έργο ευρύτερα γνωστό, αν και δεν χρειαζότανε την δική μου συμβολή στην δημοσιοποίησή του γιατί είναι ήδη πολύ γνωστό, παραθέτω μια επιλογή από τα γραπτά του.

ΓΡΑΠΤΑ ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΧΡΗΣΤΑΚΗ*
επιλογή
- Αντίβαρο ποιήσεως - Ποιήματα 1963.
-Ν.Βρετάκος. Α. Δικταίος, Δ. Χριστοδούλου, Γ.Β. Ιωαννίδης, Α. Μάτσας: καλλιγραφημένα & εικονογραφημένα λευκώματα - Φέξης 1961.
Ποιητικό βαρούλκο - Ποιήματα 1964.
Όλα όσα θέλεις να μάθεις για τον Μαγιακόφσκι - Αγχιβασίη 1982.
Χάος & κουλτούρα - Απόπειρα 1984.
Η δυστυχία του να είσαι μαλάκας - Κάκτος 1984, Ιdeo tsepi 1985.
Στιγμιότυπα και αιωνιότητα - Ιdeo tsepi 1985.
Το ανθρώπινο σχήμα τον Ρεμπώ - Όμβρος 1985.
Από το φέρετρο του Σεφέρη στο 1984 του Όργουελ Γαβριηλίδης 1989.
Οι λεξιπλαστικές φαντασιώσεις τον Δούγια - Γαβριηλίδης 1990.
Η ιστορία της αλητείας - Κατσάνος 1990 (α' έκδοση).
Ζαν Κοκτώ, ο μέγας ερασιτέχνης - Γαβριηλίδης 1990.
Το μυθιστόρημα των μουσείων - Γαβριηλίδης 1990.
Η ιστορία της αλητείας - Στύγα 1991 (β' έκδοση).
Περί στοματικής ορμής - Χάος & Κουλτούρα 1992.
Γιώργος Μακρής - Χάος & Κουλτούρα 1992.
Η ιστορία της αλητείας -Δελφίνι 1992 (γ' έκδοση).
ΝαπολέωνΛαπαθιώτης - Χάος & Κουλτούρα 1992.
Ο κύριος Αθήναι - Δελφίνι 1992.
Τα ψευδώνυμα- Δελφίνι 1994.
Η ιστορία της αλητείας - Δελφίνι 1998 (δ' έκδοση).
Αυτοκτονία στωική θεραπεία - Δελφίνι 1995.
Ο κύριος Μακεδόνας - Δελφίνι 1996.
Το λεξικό της ντάγκλας – Opera 1996.
Το μυθιστόρημα των μυθιστορημάτων - Δελφίνι 1997.
Εάν δεν είσαι μαλάκας είσαι πολύ μαλάκας - Χάος & κουλτούρα 1997.
Η σκέψη και το πνεύμα - Ανάδρασις 1999.
Μουσική και Γιώργος Σεφέρης - Ανάδρασις 1999,
Οι δικοί μας άγιοι - Χάος & κουλτούρα 1999.
Ιστορία της ληστείας - Όμβρος 2000.
Βιοπραγματική ονοματοθεσία - Όμβρος 2001.
Οnanisme - Όμβρος 2002.
Έλληνες συγγραφείς αγνοημένοι - Σειρά, εκδόσεις Σπηλιώτη 2003.
ΜΟΝΟΓΡΑΦΙΕΣ: Γκέοργκ Τρακλ, Νεφέλη 1981, Τα στιχουργήματα του στρατού. Κούρος 1988, Νικήτας Νηφάκης, Ποταμόπλοια 1993, Ανδρέας Εμπειρίκος, Ανάδρασις 1999, Σάμουελ Μπέκετ, Νεφέλη 1991, Επαναστάτες τον χορού. Νεφέλη 1991, Χαίντερλιν Δυο ύμνοι. Νεφέλη 1991, και άλλα.

Ο Λεωνίδας Χρηστάκης έχει εκδώσει κατά καιρούς αρκετά περιοδικά, με τα πλέον γνωστά: «Κούρος», «Panderma», «Ιδεοδρόμιο», το οποίο από το 2003 επανεκδίδεται και από το 1957 έχει επιμεληθεί καλλιτεχνικά δεκάδες βιβλίων.

* Σχεδόν όλα τα βιβλία είναι εξαντλημένα.

Συνέντευξη προς τον Φίλιππα Κυρίτση με ερωτώμενο τον Λεωνίδα Χρηστάκη (24–1–2008)

Οι ερωτήσεις υποβλήθηκαν γραπτά και η συνέντευξη ολοκληρώθηκε την 1η Φλεβάρη 2008.

Φίλιππας: Γεννήθηκα την δεκαετία του 1950 και ως εκ τούτου μεγάλωσα σε ένα πολιτικό περιβάλλον όπου ο κόσμος χωριζόταν σε δυο παρατάξεις, την δεξιά και την αριστερά, οι οποίες αντικατόπτριζαν την τότε πολιτική διαίρεση του πλανήτη μεταξύ Δύσης και Ανατολής, δηλ. μεταξύ του λεγόμενου ελεύθερου κόσμου και των λεγομένων σοσιαλιστικών χωρών. Επειδή προερχόμουνα από αριστερή, ας πούμε, οικογένεια, πίστευα ότι η δεξιά εκπροσωπούσε την συντήρηση και η αριστερά την πρόοδο. Από τα βιβλία σου, πρώτα από το περίφημο «Η δυστυχία του να είσαι μαλάκας», διαπίστωσα ότι στην καθημερινή τους ζωή καθώς και στις επιλογές που αφορούσαν την οικογένειά τους, οι αριστεροί κάθε άλλο παρά προοδευτικοί υπήρξαν. Τι ήταν αυτό που σε έκανε, ενώ όταν ήσουν πολύ νέος να βρεθείς ενταγμένος στην Ε.Π.Ο.Ν. (μια αριστερή νεολαία), αργότερα να ξεχωρίσεις σαν συγγραφέας από την μεγάλη μάζα των αριστερών διανοουμένων, που είχαν την έγκριση και την υποστήριξη της παραδοσιακής αριστεράς και να απομυθοποιήσεις την δήθεν προοδευτικότητα της αριστεράς;

Λεωνίδας: Δεν μπορώ να δώσω μια ερμηνεία όταν διερωτάσαι Φίλιππα πως «ενώ όταν ήσουν πολύ νέος να βρεθείς ενταγμένος στην Ε.Π.Ο.Ν. (μια αριστερή νεολαία), αργότερα να ξεχωρίσεις σαν συγγραφέας από την μεγάλη μάζα των αριστερών διανοουμένων και να απομυθοποιήσεις την δήθεν προοδευτικότητα της αριστεράς».
Δεν θα επιθυμούσα Φίλιππα να σε κατατάξω στους εποχιακά ανιστόρητους, αφού ξέρω πως ως νέος ξεκίνησες τις αρνήσεις σου από το τέλος της δεκαετίας του 1960. Σκέψου όμως και μένα στα δεκαπέντε μου χρόνια (Γερμανική Κατοχή στην Αθήνα), που η πληροφόρησή μου μετά την δικτατορία του Ιωάννη Μεταξά ήταν πολλαπλά ελλιπής. Έτσι λοιπόν το κάθε αίτημα που ξεπηδούσε για «αντίσταση» ήταν άκριτο και μόνο η ουσία είχε νόημα.... Ήταν λοιπόν φυσικό να αφυπνιστώ γρήγορα και να λακίσω, βλέποντας ή και παρατηρώντας, από μακριά πλέον τα αντιστασιακά δρώμενα αφού την ίδια χρονιά εργαζόμενος ως πιτσιρικάς στις αποθήκες του λιμανιού του Πειραιά κάηκα στην πλάτη μου και στο κεφάλι μου από βόμβες εμπρηστικές της RAF (αγγλική αεροπορία) και κάθισα στο νοσοκομείο του Ασκληπιείου Βούλας (τραύμα και σημάδια έχω ακόμα...) Ήταν αρχές Οκτώβρη του 1943! Δυόμιση μήνες αργότερα -15 Δεκέμβρη του 1943, οι αστυνομικοί Μπουραντάδες εκτέλεσαν κρεμώντας τον στη πόρτα του σπιτιού μας της οδού Σολωμού 29 τον πατέρα μου...
Άλλες εποχές, άλλοι αγώνες, άλλες δικτατορίες με άλλου είδους εγκληματίες μπάτσους και φασιστόμουτρα. Το πνεύμα εκτίμησης των εποχών διαφορετικό, λόγω χρονικής απόστασης από τις δικές σου εποχές κι εμπειρίες. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που θύμωσα που συγχέεις την εποχή της Γερμανικής Κατοχής με αυτά που αναφέρω στο βιβλίο μου με τον τίτλο «Η δυστυχία του να είσαι μαλάκας» τριάντα χρόνια αργότερα από την Κατοχική ΕΠΟΝ.
Άλλες εποχές οι δικές μου και άλλες οι δικές σου και άλλα τα ψυχικά και ουσιαστικά «τραύματα» που κάπου συνέπιπταν αφού οι φασίστες είναι σχεδόν πάντα ίδιοι....

Φίλιππας: Επειδή στα βιβλία σου απομυθοποιείς όχι μόνο προσωπικότητες του απώτερου παρελθόντος αλλά και προσωπικότητες εν ζωή ή προσωπικότητες των οποίων οι απόγονοι είναι εν ζωή, πιστεύεις ότι αυτή σου η επιλογή είχε κάποιο κόστος, αν το πιστεύεις ποιο ήταν αυτό και τι σε έκανε να μην το υπολογίσεις;

Λεωνίδας: Η πραγματικότητα είναι και υπήρξε ότι δεν σκέφτηκα το «κάποιο κόστος» όπως με ρωτάς κι αυτό διότι δεν υπολόγισα τις συνέπειες όπως ένας εκκολαπτόμενος πολιτικός.
Ίσως εάν έριχνες μια ματιά στις διαχρονικές σπουδές μου και στα ταξίδιά μου θα έβλεπες πως μετά από κάθε παρέλευση ολοκλήρωσης σπουδών, βιολί + μουσική, παιδαγωγική ακαδημία, (στρατός 22 μήνες), Σχολή Καλών Τεχνών, και επί του πρακτέου γραφικές τέχνες, εμποριογνωσία (=marketing), όλα τα στάδια επιμόρφωσής μου μέσα σε 22 χρόνια, τα εγκατέλειψα για να προσηλωθώ στην συγγραφή αναφορών από τα νεανικά μου χρόνια και την μετέπειτα ζωή μου, δίνοντας πρώτιστη σημασία στα περιοδικά μου όπως στα graphic arts (Κούρος, Panderma, Ιδεοδρόμιο και άλλα). Όλα λοιπόν τα εγκατέλειψα χωρίς να υπολογίσω το... «κάποιο κόστος»!
Αυτή είναι η απάντηση μου στην ερώτησή σου αφού τα παρελθόντα χρόνια μου είναι πολλά και θέλουν / χρειάζονται μια εμβάθυνση διότι οι εποχές άλλαξαν –τουλάχιστο για μένα- μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Φίλιππας: Σαν γκαλερίστας, εκδότης περιοδικών και συγγραφέας έδειξες πάντα ότι η τέχνη, και ιδιαίτερα η τέχνη που αμφισβητεί τα καθιερωμένα, έπαιξε έναν κεντρικό ρόλο μεταξύ των θεμάτων με τα οποία καταπιάστηκες. Από το έργο σου προκύπτει, επίσης, ότι πάντα αγωνίστηκες ενάντια στις συμβάσεις, «τα κατά συνθήκην ψεύδη» ας πούμε. Τι ήταν αυτό που σε κράτησε μακριά από κόμματα και οργανώσεις που διακηρύσσουν ότι αγωνίζονται ενάντια στα «κακώς κείμενα» και δεν έχουν βρεθεί στην εξουσία για να αποδειχθούν αφερέγγυα, όπως είναι τα κόμματα και οι οργανώσεις της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς και των αναρχικών;

Λεωνίδας: Όπως και συ Φίλιππα σταθμίζεις και λες ή και βλέπεις, όλα αυτά με τα οποία καταπιάστηκα με απέτρεψαν ν’ ασχοληθώ με την όποια πολιτική, με κόμματα και φατρίες και προσανατολίστηκα προς τις καλές τέχνες, τα πρόσωπα που δημιουργούν ποιητικά κείμενα, και κάθε μορφής σκωπτική και μαχητική λογοτεχνία ενώ παράλληλα απέφευγα κάθε τι το στρατευμένο αφού σ’ εκείνες τις δεκαετίες μετά το 1940 υπήρχε μεγάλη τάση εγκλωβισμού των πολιτών και φυσικά αλλοτρίωσης... Το «μακριά» όπως το περιγράφεις στην ερώτησή σου μοιάζει να μου προσάπτεις κάτι το ...κακό!

Φίλιππας: Ενώ έχεις δημιουργήσει ένα μεγάλο συγγραφικό έργο, τόσο από πλευράς ποσότητας, όσο και από πλευράς ποιότητας, έχω την αίσθηση ότι οι εν Ελλάδι ασχολούμενοι περί τα πολιτιστικά, όχι μόνο αποσιώπησαν, λίγο-πολύ, αυτό το έργο αλλά και με την στάση τους σου στέρησαν και την δυνατότητα να γίνει αυτό το έργο ευρύτερα γνωστό μέσα από μεγάλους εκδοτικούς οίκους και από περίοπτες πολιτιστικές διοργανώσεις, φιμώνοντας σε κατά κάποιον τρόπο. Ούτε σύνταξη από την Εταιρία Ελλήνων Λογοτεχνών δεν πήρες, ενώ τέτοιες συντάξεις παίρνουν τόσοι και τόσοι που έχουν στο ενεργητικό τους πολύ μικρότερο, σε όγκο και σε ποιότητα, έργο. Ποιος κατά την γνώμη σου υπήρξε ο λόγος αυτής της αποσιώπησης, αυτής της προσπάθειας φίμωσης (αν διαπίστωσες κάτι τέτοιο), αυτής της προκλητικά άνισης μεταχείρισης του δικού σου έργου σε σχέση με το έργο πολλών άλλων, πολύ λιγότερο γνωστών στους κύκλους των διανοουμένων απ’ ότι εσύ;

Λεωνίδας: Το όποιο «δημιουργικό έργο» μου –στις δεκαετίες του 1950,60 και μετέπειτα- ευτύχησε να το... αποσιωπήσουν οι ειδικοί χλωμοί τεχνοκρίτες και κριτικοί γραφιάδες κι έτσι τα τότε πρόσωπα, που κατά κανόνα προέρχονταν από την αριστερά, στράφηκαν να δουν τι σόι κείμενα και με τι τέχνες ασχολείται ο Χρηστάκης. Η τότε εποχιακή παντελής έλλειψη μιας σοβαρότερης κριτικής αντιμετώπισης με ωφέλησε. Η κριτική για μένα, από τα 35 μου χρόνια, ήταν μια ύποπτη και σκόπιμη προσέγγιση ιδιαίτερα εάν δεν ήσουν πρόσωπο των αριστερών κυκλωμάτων όπως δεν ήταν ο γράφων. Κι όταν από το τέλος της δεκαετίας του 1960 άρχισα να γράφω και να εκφράζομαι μέσα από τα περιοδικά μου «Κούρος» και «Παντέρμα» κι αργότερα από το «Ιδεοδρόμιο» και τις σελίδες των βιβλίων μου, ήταν αργά, για το κοινωνικό-πολιτικό σύστημα, να υποστώ μια όποια φίμωση, αφού κατά κανόνα η όποια κριτική αποτίμηση προέρχονταν από πρόσωπα της αριστεράς ή από δημοσιογράφους βοηθούντων κυρίως και των κοινωνικο-πολιτικών συγκυριών. Οι υποτιθέμενοι θιγόμενοι στην προσπάθειά τους να εδραιωθούν στο τότε υπάρχον σύστημα αλλά και οι νεότεροι γιόρταζαν την εποχιακή αμφισβήτηση μέχρι να εδραιωθούν κι αυτοί... (βλέπε για παράδειγμα την αντιμετώπιση των δημιουργιών του ποιητή και ζωγράφου Νίκου Εγγονόπουλου)!
Ψάχνω ακόμα εάν εγώ έτρεχα πίσω από τη ζωή και τη δράση ή οι εκατοντάδες συμβιβασμένοι με τη ζωή που μόλις έβγαιναν από τις περιπέτειες της εξορίας τους και τις διώξεις, έτρεχαν πίσω από τα νοήματα των γραπτών μου. Αυτά που έγραφα κι έγραψα στα γραπτά μου και τα βιβλία μου δεν κρίθηκαν σημαντικά ως κείμενα, παρά μόνο ως διαπιστώσεις κι αναφορές, επιλογές που ήσαν πτερόεσσες, χωρίς βάθος, που μόνο κοιτώντας με κάποια ιδιαίτερη ματιά ενδοσκόπησης της τότε κοινωνίας μπορούσες να δεις ή να διακρίνεις τις ενοχές μιας ολόκληρης γενιάς που συμβιβάστηκε και σύρθηκε στα στρατόπεδα, στις φυλακές, στις εκτελέσεις και στην... πειθαρχημένη διαβίωση! Όταν πολλοί από τους «ποιητές» ή από αυτούς που «έγραφαν στίχους» έγραφαν χωρίς να σκώπτουν τη ζωή κι επομένως την κατάντιά τους. Ενώ τα χρόνια κι οι δεκαετίες πέρναγαν... Φυσικά υπήρχαν κι εξαιρέσεις που φάνηκαν αργότερα μέσα κυρίως από την ποίησή τους!

Περνάω στη δεκαετία του 1950

Η μετεμφυλιακή εποχή άλλαξε εντελώς την συμπεριφορά των πολιτών που «κατέβαιναν» από την επαρχία στις συνοικίες, αλλά και στο Κέντρο της Αθήνας. Με την προηγηθείσα αστυνομοκρατία, τις διώξεις και τις φυλακίσεις αλλά και τις εκτελέσεις, συν την «πειθαρχημένη διαβίωση», η αλλαγή της συμπεριφοράς των πάντων είχε απήχηση στον τρόπο μετακίνησης των ανθρώπινων κάτοικων/μαζών από την ελληνική επαρχία. Αλλαγή κίνησης και διαβίωσης όλων εκείνων των προσώπων που περιφέρονταν στο Κέντρο της Αθήνας και στα αυτο-αποκαλούμενα στέκια όπου σύχναζαν.
Όμως, εδώ δεν πρόκειται για μια σειρά αναφορών που αναλώνονται σε «ιστορίες ζωής και έργου» ή «ιστορίες έργου και ζωής», προσώπων, που η αναγνώρισή τους από τα εκάστοτε εποχιακά κυρίαρχα κοινωνικά ή πολιτικά κατεστημένα, είχε σαν επακόλουθο να καταγραφούν κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να έχουμε μια αλλοιωμένη εικόνα των προθέσεων και των επιδιώξεών των προσώπων αυτών, και που αρκετές φορές είχε συνέπεια να εξαφανιστούν, κι ή όποια εργασία τους να μη καταγραφεί διόλου! Η πιο σκληρή κι απροσδιόριστη κοινωνικά και πολιτικά ήταν η δεκαετία του 1950!
Σήμερα, μετά από χρόνια, επιχειρείται, και όχι μόνο από εμένα, μια προσπάθεια όχι απομυθοποίησης, αλλά τοποθέτησης της ιστορίας ζωής και του έργου των προσώπων αυτών, που διήλθαν την δεκαετία του ’50, με μια άλλη λογική, η οποία να πλησιάζει περισσότερο την πραγματική τους εικόνα χωρίς να αμβλύνεται η συμβολή τους στην εξέλιξη της όποιας κοινωνικότητάς τους. Επίσης, με το μεγάλο ή περιορισμένο έργο τους προσπάθησα να έχω μια προσέγγιση έξω από τα καθιερωμένα πλαίσια μιας φιλολογικής ή αισθητικής αποτίμησης. (Πολύ καλή δουλειά πάνω στον τομέα της λογοτεχνίας έκανε μια εποχή αλλά και κατά καιρούς στο τότε ραδιοφωνικό Τρίτο Πρόγραμμα ο Κώστας Παπαγεωργίου).
Η εύρεση στοιχείων για τους δημιουργικούς ανθρώπους στους οποίους αναφέρομαι, τις περισσότερες φορές, δεν υπήρξε εύκολη. Αναφέρομαι στην ανακάλυψη τους ανάμεσα σ’ ένα πλήθος ατόμων περιφερόμενων εκείνη την εποχή στο Κέντρο της Αθήνας, κάτι που τους εξασφάλιζε μία ανωνυμία μακριά από τις παρακολουθήσεις, ατόμων αγνώστων προς εμένα, που έγραφαν ποίηση, ημερολόγια, πρόζες, χρονικά με τις περιπέτειες της ζωής τους, αλλά και στην ανακάλυψη –αργότερα- εγκαταλειμμένων κειμένων και έργων τους (ποιήματα, πρόζες κι ημερολόγια) ανάμεσα σε συγγενικά τους σπίτια. Η δυσκολία, που ορθώθηκε μπροστά μου σαν ένα τείχος, βρισκόταν στη συνολική εικόνα σύγχυσης που άφησαν οι «άλλοι», οι τρίτοι, να φανεί για το κάθε πρόσωπο που προσπάθησα να δείξω ενδιαφέρον, σε μια εποχή ύποπτης παρακολούθησης, έως πονηρή και δύσκολη από πολλές απόψεις (χαφιεδισμός, οικειοποίηση της όποιας εργασίας τους ως και αποκάλυψη των κρησφύγετών τους στην πολυδαίδαλη και πολυπρόσωπη συνοικιακή περιοχή της Αθήνας). Φυσικά, η χρήση του όρου «προάγγελοι του χάους» που έχω κάνει συνάντησε δυνατές αντιδράσεις αφού κανένας από τους ποιητές και πεζογράφους της δεκαετίας του 1950 δεν ήθελε να πιστέψει για τον εαυτό του πως είναι «προάγγελος του χάους».
Στα μέσα της δεκαετίας του 1950 μερικοί θαμώνες ξεκίνησαν μέσα στο café Λουμίδη να συλλέξουν αρκετά ποιήματα, με σκοπό να κάνουν μια Ανθολογία Μεταπολεμικών Ποιητών. Τα πρόσωπα, κι αυτοί θαμώνες του παταριού του Λουμίδη, που μάζεψαν τα ποιήματα, ήσαν ο φιλόλογος εξ Αιγύπτου Ντίνος Γεωργούδης και ο ηθοποιός Κώστας Γεννατάς. Οι συμμετέχοντες ποιητές είχαν δικαίωμα συμμετοχής τεσσάρων σελίδων αποκλειστικά με στίχους κι ενός σύντομου βιογραφικού. Η προσπάθεια σταμάτησε και μόνο με την δική μου οικονομική συμβολή ολοκληρώθηκε και κυκλοφόρησε το 1958 σε λίγα αντίτυπα με τον τίτλο «Ανθολογία Μεταπολεμικών Ποιητών» και συμπεριλάμβανε εξήντα έναν (61) ποιητές όλους θαμώνες αποκλειστικά του παταριού...
Τοποθετώντας μια μεγάλη δόση φιλελευθερισμού στις διαπιστώσεις μου δικαιολόγησα, στην αρχή, το φαινόμενο ενός φόβου που δεν ήταν εντελώς αδικαιολόγητος. Με την αναπόφευκτη όμως αναφορά αυτών των αγωνιστών και την δημοσίευση κειμένων τους σε έντυπα ή περιοδικά άλλων εκδοτών ή και στα δικά μου, η δικαιολογία άρχισε να χλομιάζει, όταν μάλιστα ανακάλυψα αδικίες, σκόπιμες παρερμηνείες και γενικά μια τάση διαστροφής και παραλλαγής της αλήθειας, κυρίως ως προς τη ζωή των ανθρώπων που οι κρίσεις τους και οι δημιουργίες τους υπήρξαν σχετικές πάντα με το υπάρχον περιεχόμενο των γραπτών τους αλλά και την άφιξη και την διαβίωσή τους στην Αθήνα, μετά από τις κακουχίες και τις ταλαιπωρίες τους. Αυτές οι διαπιστώσεις μου, οι κρίσεις μου και οι αναφορές μου, συντελέστηκαν πάντοτε με γνώμονα την δύσκολη εκείνη εποχή!
Σχεδόν όλοι οι άνθρωποι που μας άφησαν ένα κάποιο μικρό ή μεγάλο έργο, στους νεότερους μετεπαναστατικούς ελληνικούς χρόνους, μέχρι και τη δεκαετία του 1970, έζησαν και πλαισιώθηκαν από κάποιες κοινωνικές ομάδες που ήσαν δημιούργημα μιας ιστορικοπολιτικής εξέλιξης, αλλά και ανάγκης..
Θέλω ν' αποφύγω, σε μια συνέντευξη με αναφορές όπως εδώ, μία επιμέρους μαρξιστική θεώρηση/ανάλυση των κοινωνικών φαινομένων, κι όμως δεν μπορώ να παραβλέψω το γεγονός ότι η Ελλάδα ήταν -και είναι ακόμη- ή τουλάχιστον συμπεριφέρεται σαν ένα νεοσύστατο κράτος, με ηγεμόνες ξένους ευγενείς και με γηγενείς, που θέλοντας οι νεοέλληνες να τους μιμηθούν δημιούργησαν μια πλαστή κοινωνικότητα συμπεριφοράς, ηθικής και φιλοτεχνίας, που ήταν κάθε άλλο παρά αυθεντική. Ο καλλιτέχνης, ο δημιουργός, ο ποιητής και ο συγγραφέας, προσπαθούσε, μέσα σ' αυτή την «ψευδή συνείδηση» του κοινωνικού θερμοκηπίου, να ανακαλύψει την αυθεντικότητα της έκφρασής του και να την προσαρμόσει στο κοινωνικό -υποκατάστατο- περίγυρό του.
Κι όλα αυτά, σε μια περίοδο δεκαετιών που εκτός από τους δύο μεγάλους παγκόσμιους πόλεμους, η Ελλάδα, τυφλό όργανο των μεγάλων δυνάμεων, πέρασε μέσα από στρατιωτικά κινήματα, δικτατορίες, γερμανική κατοχή, πείνα, πολιτική αστάθεια, αντάρτικο, εμφύλιο πόλεμο, και ένα σωρό άλλες περιπέτειες ιδεών και ζωής, που χτυπούσαν άμεσα τους υπηκόους, μέσα στους οποίους, όπως ήταν φυσικό, βίωναν και μερικοί ταλαντούχοι δημιουργοί. Κάτω λοιπόν από αυτήν την πίεση, οι Έλληνες –οι δικοί μας δημιουργοί-, θιασώτες εν πολλοίς μιας ουτοπιστικής αναζήτησης, ανελίχθηκαν προς μια έκφραση φυγής από τη ζοφερή κοινωνικοπολιτική πραγματικότητα, που τις περισσότερες φορές, αφού δεν ήταν αυθεντική, τους σύντριβε.
Για την αποφυγή αυτής τους της υπαρξιακής συντριβής, προσέφευγαν σε διεξόδους φυγής, μέσω της τέχνης, της γραφής αλλά, και του τρόπου της συμπεριφοράς τους ακόμα.
(Παρένθεση: Δεν συμφώνησα ποτέ -παρόλη την εκτίμηση, τη γνωριμία και τη φιλία που είχαμε- με τον Μάρκο Αυγέρη (τον γιατρό Παπαδόπουλο) που πρέσβευε ότι οι γενιές του 1920, και του 1930, αναζητούσαν ιδέες· και φυσικά, επόμενο ήταν, τις ιδέες να τις βρουν στον κομμουνισμό).
Ο κομμουνισμός και οι ιδέες του, στους Έλληνες πνευματικούς δημιουργούς της εποχής εκείνης, έπαιξε, από πρώτη όψη, ένα σπουδαίο ρόλο μιας εσωτερικής ανακούφισης, αφού με την διαμορφωμένη παγκόσμια κοινωνική κατάσταση, ο ουμανισμός πήγαινε κατά διαόλου. Από την άλλη όμως όψη, οι ιδέες του κομμουνισμού έπαιξαν έναν ρόλο καθοδήγησης, σε κείνους που -τουλάχιστον στην αρχή της προς τα έξω προβολής των δημιουργιών τους- ήταν μετριότατοι.
(Θα επιθυμούσα να δοθεί προσοχή σε ένα σημαίνον ιστορικό γεγονός επιδιώξεων και συμπεριφοράς μιας μεγάλης εποχής για την Ελλάδα: Οι "ιδέες" μεταβαλλόμενες σε πρακτική και πράξη, ήταν μια σημαντική ανάγκη ζωής και τόνωσης στους παντός είδους αγρότες και εργάτες, δυστυχώς όμως δεν είχε τα ίδια αποτελέσματα στους πνευματικά εργαζόμενους και ελεύθερα σκεπτόμενους δημιουργικούς ανθρώπους).
Για εκείνον τον άνθρωπο, εκείνης της περιόδου, που είχε τάσεις και ροπές (αλλά και αναζητούσε και μια διέξοδο από την καταπίεση) για μια οποιαδήποτε καλλιτεχνική και πνευματική δημιουργία, η προσάρτησή του στις τάξεις ενός κόμματος -ακόμη και στο κομμουνιστικό- είχε ευγενή κίνητρα ενώ παράλληλα του δημιουργούσε δεσμευτικές τάσεις.
Για την εποχή που αναφέρομαι, η «ιδέα του σοσιαλισμού» και του κομμουνισμού, ενώ ηλέκτριζε τους πάντες -πόσο μάλλον τους δημιουργούς, ταυτίζονταν με την απαραίτητη ένταξη στο Κομμουνιστικό Κόμμα της Ελλάδας -προπάντων για έναν σκεπτόμενο ή διανοούμενο!
Νομίζω, πως δεν χρειάζεται να επεκταθώ γιατί θα διακινδύνευα να πέσω στη χορεία του πολιτικοκοινωνικού αναλυτή· κατάσταση που δε με εύρισκε ποτέ σύμφωνο. Έτσι, εδώ και χρόνια, άφησα τον ρόλο αυτόν για κάποιους Τσουκαλάδες και. Γεωργαλάδες!
Πίστευα και πιστεύω πάντως ότι οι πάσης φύσης και κλίσης δημιουργοί όφειλαν να είναι ανένταχτοι στην πρακτική, ενταγμένοι όμως γενικά και αναγκαία σε μια κυρίαρχη ελευθεριακή ιδεολογία. Ήταν αίτημα όχι μόνο δικό μου αλλά και του γύρω κόσμου τους. Η ιδεολογική ένταξη, με την έννοια που την εννοούσε και εξακολουθεί να την εννοεί το Κομμουνιστικό Κόμμα ή ένα κόμμα, οφείλει να καλύπτει μόνο τους οπαδούς, χωρίς να προσπαθεί να έχει καμιά απολύτως επίδραση στον ευρύτερο κόσμο του συνόλου των δημιουργών. Έστω και εάν σε μερικές εποχές (δικτατορίες, δεξιάς κλπ.) οι ανάλογες πρακτικές του Ελληνικού Κομμουνιστικού Κόμματος, -δεν μπορώ να το αρνηθώ- ωφέλησαν συχνά το κοινωνικό σύνολο, ενώ παράλληλα το καναλιζάριζαν ιδεολογικά...
Τα παραδείγματα στον Ελλαδικό χώρο είναι αρκετά. Η επί μέρους, καθολική αναγνώριση του έργου των ταλαντούχων Χατζή, Ρίτσου, Βρεττάκου, Θέμου Κορνάρου, Λειβαδίτη, Κατσαρού, Θεοδωράκη, Πρωταίου, Καϊμη, Μιχάλη Κατσαρού και άλλων, συντελέστηκε μέσα σ' ένα φάσμα καθολικότητας, όταν οι ίδιοι οι δημιουργοί αμφισβήτησαν την «πρακτική» της ιδεολογίας τους όπως την αποτύπωναν στις σελίδες των βιβλίων τους που τα περισσότερα τα εξέδιδαν με δικά τους χρήματα στερούμενοι συχνά ακόμα ένα τακτικό και στοιχειώδες φαγητό...
Από την άλλη μεριά, όλοι εκείνοι που δεν μπόρεσαν ή δεν είχαν το σθένος να αποστασιοποιηθούν από την ιδέα της έμπρακτης εφαρμογής της ιδεολογίας τους, όπως τους την κατηύθυνε το Κόμμα (ένα είναι το «Κόμμα»), σχεδόν εξαφανίστηκαν, ή η αναγνώρισή τους ήταν εποχιακή -στο βαθμό που τους είχε ανάγκη και όπως ήταν φυσικό, τους σιγοντάριζε το Κόμμα.
(Βλέπε μερικούς αγωνιστές –δυστυχώς ως παραδείγματα: Θέμος Κορνάρος, Γιάννης Μαγκλής, Αντρέας Φραγκιάς, Φώτος Γιοφύλης, Μενέλαος Λουντέμης, και άλλοι οι περί αυτήν την ηλικία ή γενιά όπως αναφέρονται στα βιβλία της σειράς των εκδόσεων «Σπηλιώτη» «ΛΟΥΜΙΔΗΣ Έλληνες ποιητές αγνοημένοι»...Κυκλοφορεί στο βιβλιοπωλείο Σπηλιώτη, Σολωμού 3 – Εξάρχεια).
Η αναφορά μου στο σημείο αυτό τείνει στην κατάληξη πως όλοι εκείνοι που έκριναν ή παρουσίαζαν με τον α΄ ή β΄ τρόπο τους «απ-ελεύθερους δημιουργούς», ήσαν ενταγμένοι άμεσα ή έμμεσα στις πρακτικές του Κόμματος. Και πολλές φορές κάτι πολύ χειρότερο αλλά αναγκαίο, ήσαν «συμπαθούντες κρυπτοκομμουνιστές», με αποτέλεσμα να υπάρχει μια μόνιμη αρνητική στάση απέναντι στον καθένα, που ήταν, όχι αντικομμουνιστής, αλλά απλά ελευθεριακός -πλην όμως σοσιαλιστικών ιδεών. Και, μέχρι την άρνηση ή την έντεχνη άγνοια των προσώπων αυτών, τα πράγματα ήταν κάπως ανεκτά. Όμως οι εγκάθετοι κριτικοί, κοινωνιστές δημοσιογράφοι, «Προοδευτικοί διανοούμενοι της Αριστεράς», και άλλοι παράγοντες, κομματικοί και μη, διέβαλλαν με κάθε τρόπο το έργο τους, αλλά και τη ζωή του «ελευθεριακού δημιουργού». Έπρεπε να περάσουν σαράντα χρόνια ζωής του Γιάννη Ρίτσου για να δεχτούν οι ίδιοι οι ομοϊδεάτες του, και να ομολογήσει και ο ίδιος, ότι είχε τάσεις μη παραδεκτές -έστω και πλατωνικές. Όπως ισχυρίζονταν μέχρι το 1971 στη Μονεμβασία η αδελφή του, ήταν ένας «ελεύθερος διανοούμενος», με δική του, απόλυτα προσωπική συμπεριφορά! Τον Λαπαθιώτη όμως, τον Τσαρούχη, τον Μάρραιη Βελλούδιο, ακόμα και τον «δικό τους» Θέμο Κορνάρο, αλλά και πολλούς άλλους, τους απομάκρυναν σαν χολερικούς από την αρχή της εμφάνισής τους ή και στο διάστημα της πορείας τους, ενώ σχεδόν με τακτικότητα μέσα από τα παράνομα κι αργότερα νόμιμα έντυπά τους, τους αγνοούσαν ή τους μαστίγωναν με άρθρα και απόρριψη!
Αυτό το φαινόμενο, δεν συνέβαινε ανοικτά μόνο στην κομμουνιστική παράταξη αφού η δεξιά είχε άλλες φασιστοειδείς μεθόδους! Αυτό συνέβαινε σχεδόν πάντα με τη δεξιά. Μόνο που εκεί από δεκαετίες η κοινωνική κριτική για τους «ημέτερους» γινόταν σε πολύ κλειστά επίπεδα, σχεδόν αποκρυφιστικά, αφού η δεξιά στην Ελλάδα για πολλές δεκαετίες ήταν στην εξουσία και είχε γίνει κατεστημένο. Σε ό,τι αφορούσε όμως τους «προοδευτικούς διανοούμενους», αυτοί ήσαν, έτσι κι' αλλιώς για την δεξιά, «προδότες του έθνους»! Εάν μάλιστα κάποιος ήταν περισσότερο «προοδευτικός» (sic) και απροσχημάτιστα είχε ανοικτά διατυπωμένες αριστερές ιδέες, ακόμη και χωρίς να είναι μέλος του Κόμματος, τότε γι’ αυτόν -μιλάμε πάντα για διανοούμενους- η δεξιά δημιουργούσε «φάκελο» και ή τον έστελνε στην εξορία ή τον έκλεινε στις φυλακές!
Δεν ήσαν λίγοι εκείνοι οι ανένταχτοι δημιουργοί που επέλεξαν από μόνοι τους το δρόμο της φυγής -αυτοεξορίας- ιδιαίτερα στη δεκαετία του 1950, για να αποφύγουν τις συνέπειες ενός τέτοιου παραλογισμού· ενδεικτικά επώνυμα παραδείγματα: ο ποιητής Νίκος Σπάνιας. ο ποιητής Βλάσης Τριανταφύλλου, οι δημιουργικοί Ξενάκηδες (Ιάνης, Τζαίησον και Κοσμάς), για να μην αναφέρω τον διάσημο αρχαιολόγο που κατέφυγε στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής Άλκη Οικονομίδη! Πιθανά και άλλοι που δεν έπεσαν στην αντίληψή μου.
Όμως, από το 1952, όταν η δια-βιοτική πίεση για κάποιον σκεπτόμενο υποτυπωδώς, ήταν αφόρητη, ήταν τότε που εντελώς άτυπα και χωρίς την παραμικρή καθοδήγηση δημιουργήθηκαν μερικά «στέκια» μέσα στο κέντρο της Αθήνας (βλέπε: Λουμίδης, Piccadily, Brazilian, Βυζάντιον, Λυκόβρυση, Δεξαμενή, εστιατόριο Κεντρικόν, ουζερί Απότσου κ.ά.) τα οποία συγκέντρωναν μερικές δεκάδες εκφραστών: ποιητών, μουσικών, σκηνοθετών, συγγραφέων, ζωγράφων, σκηνογράφων, πεζογράφων, εκκολαπτόμενων πανεπιστημιακών, φιλολόγων, φωτογράφων, φωτορεπόρτερ, δημοσιογράφων που μόλις είχαν βγει από την εξορία ή και άλλων ανήσυχων τύπων που δεν είχαν κατασταλάξει εντελώς. Όλοι οι ανήσυχοι περιφερόντουσαν από στέκι σε στέκι, από τις δεκάμιση το πρωί μέχρι τις δύο μετά τα μεσάνυχτα !
Δεν θα ήθελα κανένας από τους αναγνώστες να σχηματίσει την εντύπωση ότι είμαι ένας εποπτικός ή γραφικός παρατηρητής των γενεών, γι’ αυτό ξεκαθαρίζω την θέση μου όταν αναφέρομαι στα πρόσωπα της «μετατραυματικής γενιάς», μιας γενιάς που επιβίωσε των δεινών της Γερμανικής Κατοχής, του Κινήματος 1944, του Αντάρτικου, του Εμφύλιου Πολέμου και όλων των διώξεων που επακολούθησαν μετά το 1949 με χειρότερη την πολυετή φάση της «Πειθαρχημένης Διαβίωσης».
Ψυχικά, αλλά και λόγω ηλικίας, ήμουν και είμαι ΕΚΕΙ μαζί τους σ’ όλα τα αναφερόμενα στέκια συν το γεγονός ότι πίστευα και πιστεύω στα ποιητικά τους κείμενα και στα άλλα τους δημιουργήματα, άσχετα εάν ήσαν ή είναι περισσότερο αυθεντικά από όλα σχεδόν τα ποιητικά κείμενα του μισού του 20ού αιώνα (μιλάω για την «Γενιά του ΄30»). Υπάρχουν φυσικά και εξαιρέσεις αλλά εδώ αναφέρομαι στις περιπτώσεις εκείνες που μέσα σε μια δεκαετία -του 1950- μας έδωσαν αρκετά κείμενα και δυστυχώς πολλά από τα βιβλία τους που περιέχουν τα ποιητικά τους κείμενα δεν υπάρχουν στην σημερινή κυκλοφορία.

Φίλιππας: Κρατήθηκες πάντα μακριά από τον λαϊκισμό και τα κολακευτικά για τους μη προνομιούχους κλισέ του, ενώ από άποψη τρόπου ζωής ήσουν πάντα «κοντά στον λαό» (για να χρησιμοποιήσω μια έκφραση που κάποτε ήταν της μόδας στην αριστερά). Τι ήταν αυτό που σε κράτησε μακριά από τις πολιτιστικές, ας πούμε, προτιμήσεις των μαζών, μάζες τις οποίες εσύ γνώρισες από κοντά όσο λίγοι, και τις οποίες χάιδεψε, κολάκεψε και απενοχοποίησε, ως προς τις πολιτιστικές τους επιλογές, η πλειοψηφία των ανθρώπων των γραμμάτων και των τεχνών της αριστεράς;

Λεωνίδας: Διερωτάσαι, Φίλιππα, τι ήταν αυτό που με κράτησε μακριά από τις πολιτιστικές, ας πούμε, προτιμήσεις των μαζών τις οποίες γνώρισα από κοντά όσο λίγοι. Εδώ δεν μπορώ ν’ απαντήσω με ακρίβεια: Πες η απογοήτευσή μου, πες η λατρεία μου στα περιοδικά , πες η πίστη μου στους αγωνιστές, που ως εκείνη τη στιγμή προσπαθούσαν μετανοημένοι να κρατηθούν μακριά από συμβιβασμούς, ήταν κι’ αυτό –μεσούσης της ακμής της ηλικίας μου- μια αγωνιστική διάθεση που δεν την σκεπτόμουνα σαν ιδεολογία.... αλλά κι εδώ το ένστικτό μου με πρόδωσε, αφού ακόμα οι λίγοι που πίστευα, πήραν με την συγκατάθεσή τους, χρήματα από το Ίδρυμα Φορντ.
Σαν σφήνα παραθέτω τα γεγονότα και το ρόλο του Αμερικάνικου Ιδρύματος Φορντ που είχε την έδρα του στο Δυτικό Βερολίνο όπου εκεί, προφανώς, εξυφάνθηκε από την αρχή της δεκαετίας του 1960, το σχέδιο της χρηματοδότησης σε αρκετούς Έλληνες διανοούμενους –κυρίως ποιητές- με αρχικό το πρόσωπο του Κάρολου Κουν!... Έως μεσούσης της χούντας δόθηκαν σταδιακά σε ενενήντα δύο (92) πρόσωπα χρήματα –αρκετά από τα πρόσωπα προέρχονταν από την αγωνιστική αριστερά.
Για μένα ήταν μια ευκαιρία να αναφερθώ στην σαθρή ιδεολογία των «αριστερών», δεδομένου η Χούντα των Συνταγματαρχών ήταν «ante portas» και η καταβολή των αμερικάνικων χρημάτων στους επιλεγμένους «διανοούμενος» ολοκληρώθηκε στην δικτατορία. Για μένα, ξαναλέω, ήταν μια ευκαιρία να αναφερθώ στα πρόσωπα που δέχτηκαν, μετά από συγκατάθεσή τους την ...Χορηγία Φορντ, αφού με σοβαρό κίνδυνο να συλληφθώ υπέκλεψα «νύκτωρ» ως διαρρήκτης, από το γραφείο του εν Αθήναις Ιδρύματος Φορντ στο Κολωνάκι, τους καταλόγους, και χωρίς χρονοτριβή δημοσίευσα τους καταλόγους των «αργυρώνητων» στα περιοδικά μου «Κούρος» και «Panderma». Μάλιστα δημοσίευσα τα ονόματα των «εκλεκτών» προοδευτικών ατόμων σε φωτοτυπία, όπως ήταν στους καταλόγους που... υπέκλεψα. Εδώ έγραψε πύρινα άρθρα η συγγραφέας Λιλή Ζωγράφου.
Από εκεί και πέρα τα τεύχη που εξέδιδα αγοράζονταν όπως, άλλωστε, και τα βιβλία μου ...σα ζεστή τυρόπιτα !

Φίλιππας: Απ’ όσο ξέρω, από την 19ετή στενότερη προσωπική μας γνωριμία (γιατί για πρώτη φορά γνωριστήκαμε, αν θυμάσαι, στο νοσοκομείο κρατουμένων του Κορυδαλλού, όπου κρατιόμασταν σαν τρομοκράτες, το 1980), ποτέ δεν επιδίωξες το χρήμα και την κοινωνική προβολή, ενώ γνωρίστηκες με, και εκτιμήθηκες από, υψηλά ιστάμενα πρόσωπα, με αποτέλεσμα σήμερα να ζεις, κατά κάποιο τρόπο σαν ασκητής, μποέμ, κοσμοκαλόγερος, όπως θες παρ’ το. Θα μπορούσα να πω ότι οι ανατρεπτικές ιδέες σου ευθυγραμμίζονται με τον τρόπο ζωής σου. Πόσο πιστεύεις ότι αυτές σου οι επιλογές επηρέασαν το έργο σου;

Λεωνίδας: Δεν γνωριστήκαμε στο νοσοκομείο των Φυλακών Κορυδαλλού Φίλιππα Κυρίτση διότι η «φήμη» και των δύο ήταν γνωστή –για τον καθένα με τον τρόπο του και την μορφή της αγωνιστικότητάς του. Εσύ ως αγωνιστής με της χαλκευμένες ασφαλίτικες ιστορίες της Ασφάλειας Αθηνών κι σαν εγώ σαν ...Αρχηγός Τρομοκρατικής Ομάδας! Όμως η κατά πρόσωπο γνωριμία μας πραγματοποιήθηκε, όπως λες, περί τα είκοσι χρόνια πριν. Διαπιστώνεις πως ποτέ δεν επεδίωξα χρήμα και κοινωνική προβολή. Τα τεύχη μου, κυρίως το «Ιδεοδρόμιο», πουλιόντουσαν πολύ και λόγω μιας φρενίτιδας δικής μου, τα όποια χρήματα συνέλεγα, λόγω των επαναληπτικών εκδόσεων, ξοδεύονταν για το επόμενο τεύχος και για άλλα έντυπα επίσης μαχητικού θέματος, αλλά και σε καθημερινά γεύματα αρκετών συνεργατών στο μαγέρικο του Μπάρμπα Γιάννη της οδού Δερβενίων και Εμμ. Μπενάκη! Ακολούθως μετακόμιζα, έχω αλλάξει σε δεκαεφτά χρόνια τριάντα ένα (31) γραφεία, αποθήκες, στέκια, ενώ εσύ αγωνιζόσουν με παρατεταμένες απεργίες πείνας στις φυλακές! Επίσης η σύντροφός σου Σοφία –αγωνίστρια και αυτή- στη φυλακή με σαθρές κατηγορίες στρέφονταν κατά των κάκιστων συνθηκών των Γυναικείων Φυλακών Κορυδαλλού. Γράφεις στο ερωτηματολόγιό σου και μιλάς για τις ... «ανατρεπτικές ιδέες» μου οι οποίες ευθυγραμμίζονταν με τον τρόπο της ζωής μου... Αυτό είναι μια υπερβολή, και δεν επηρέασαν διόλου το όποιο έργο μου, αφού αυτό το έργο ήταν σταθερό –αρκεί να δεις ξανά και με προσοχή τη θεματολογία των περιεχομένων του Ιδεοδρόμιου και του Panderma!

Φίλιππας: Ο τρόπος που παρουσιάζεις τα θέματα σου, στα λίγο-πολύ αυτοβιογραφικά σου βιβλία, χαρακτηρίζεται από κάποιο λεπτό χιούμορ. Τι είναι αυτό που σ’ έχει κάνει να εστιάζεις στην χιουμοριστική πλευρά των θεμάτων σου και να μην σε συνθλίβει η, φαινομενική τουλάχιστον, σοβαρότητά τους;

Λεωνίδας: Μου λες πως τα κείμενα και τα βιβλία μου είναι αυτοβιογραφικά κι έχουν κάποιο χιούμορ. Προσωπικά δεν συμφωνώ με τη διαπίστωσή σου να εστιάζεις τη γραφή μου σε μια χιουμοριστική πλευρά. Τα κείμενά μου είτε στα περιοδικά είτε οι σελίδες των βιβλίων μου στερούνται χιούμορ…

Φίλιππας: Ένα σημαντικό μέρος του έργου σου καταπιάνεται με τις σεξουαλικές αγκυλώσεις και γενικότερα με την κριτική των κατεστημένων αντιλήψεων και τρόπων συμπεριφοράς που σχετίζονται με την ερωτική ζωή του ανθρώπου. Τι είναι αυτό που σε έκανε να εστιάσεις το ενδιαφέρον σου σε αυτήν την πλευρά της ανθρώπινης συμπεριφοράς και ποιοι είναι οι λόγοι που αυτή η συμπεριφορά αποσιωπήθηκε, σε μεγάλο βαθμό, μέσα στον κινηματικό λόγο της αριστεράς στην Ελλάδα;

Λεωνίδας: Γιατί να καταπιαστώ, ανάμεσα στις εκατοντάδες σελίδες των περιοδικών μου και των γραπτών μου, και με την «σεξουαλική αγκύλωση» και με την κριτική –επί του θέματος- των κατεστημένων αντιλήψεων και των τρόπων συμπεριφοράς που σχετίζονται με την ερωτική ζωή του ανθρώπου; Ίσως αυτό τώρα να μην γινόταν αφού τα πράγματα έχουν αλλάξει, αλλά πριν 15-25 χρόνια και πιο πριν υπήρχε ένας μικροαστικός συντηρητισμός που απαιτούσε κι αναζητούσε παρεμβάσεις. Όπως σωστά γράφεις στην ερώτησή σου, το θέμα επί αυτής της συμπεριφοράς αποσιωπήθηκε μέσα στον κινηματικό λόγο της αριστεράς στην Ελλάδα. Σήμερα, αρχές του 2008, ακόμα και η Κα Παπαρήγα πηγαίνει σε κομμωτήριο και... πιθανά και σε slim studio!

Φίλιππας: Στην Ελλάδα κατά την δεκαετία του ’70 αναπτύχθηκε κάποιο φεμινιστικό κίνημα, το οποίο γνώρισες από κοντά και συνέβαλες λίγο-πολύ σ’ αυτό (περιοδικό Πόλη Γυναικών, Πλάτη κλπ.) Πιστεύεις στην επικαιρότητα του φεμινιστικού λόγου και στον ανατρεπτικό του χαρακτήρα;

Λεωνίδας: Είναι γεγονός αυτό που επισημαίνεις, πως στην δεκαετία του 1970 αναπτύχθηκε κάποιο φεμινιστικό κίνημα. Δεν το γνώρισα από κοντά διότι δεν υπήρξα φιλο-φεμινιστής. Αλλ’ αυτό δεν σήμαινε ότι δεν βρήκα την ευκαιρία να παροτρύνω σε δέκα χρόνια -1985 ως 1995, δύο γυναίκες να εκδώσουν δύο περιοδικά –όχι φεμινιστικά, απλά περιοδικά με γυναικεία θέματα! Το πρώτο με 8 τεύχη, το «Πόλη Γυναικών» της Κας Ντίνας Μαλλιάκου και το δεύτερο «Πλάτη και λίγο παρακάτω» της Χρυσάνθης Θέου...Και φυσικά δεν πιστεύω και δεν πίστεψα ουδέποτε σε όποιο φεμινιστικό κίνημα κι ούτε πως όποιος φεμινιστικός λόγος εστιάζεται σε ανατρεπτικές προθέσεις...

Φίλιππας: Το έργο σου αφήνει την αίσθηση μιας υποβόσκουσας κριτικής του εθνικισμού, η οποία μερικές φορές βγαίνει στην επιφάνεια με εντυπωσιακό τρόπο, όπως με την αφίσα για τις παρελάσεις. Σήμερα ο εθνικισμός έχει πάρει διαστάσεις που θυμίζουν τουλάχιστον την δικτατορία των συνταγματαρχών 1967-1974. Πιστεύεις ότι οι εθνικιστές είναι ειλικρινείς, δηλ. πιστεύουν στα συνθήματα που διατυμπανίζουν ή μήπως ο εθνικισμός, όπως και την εποχή του πιστοποιητικού κοινωνικών φρονημάτων αποτελεί μια επιλογή που διευκολύνει την οικονομική και την κοινωνική εξασφάλιση όσων τον υιοθετούν;

Λεωνίδας: Σταθερά είχα κι έχω από παλιά μια θέση αγωνιστική κι όχι μόνο, αλλά και θέση κατά οποιουδήποτε Εθνικισμού, απ’ όπου κι εάν προέρχεται. Όμως οι απασχολήσεις μου και γενικά η κουλτούρα μου δεν με οδήγησε στη μάχιμη έπαλξη κάποιων αγώνων. Ετσι πολύ λογικά διερωτάσαι για τον τρόπο και το μέσο που εκφράζω το αντι-εθνικιστικό μου αίσθημα. Η αφίσα «Γιατί οι Παρελάσεις είναι Ανθυγιεινές» που κυκλοφόρησα σε πολλαπλά αντίτυπα, στα τελευταία 40 χρόνια είναι πλέον μια γραφική κατάσταση. Ο «Εθνικισμός» σαν ιδεολογία παρατηρώ ότι φθίνει και περιορίζεται σ’ ένα γραφικό κίνημα απασχόλησης νέων που είναι αμόρφωτοι ή ανεγκέφαλοι και οι γονείς καμαρώνουν τα παιδιά τους που παρελαύνουν μπροστά στους ...επισήμους!

Φίλιππας: Ποια είναι η γνώμη σου για την θρησκεία και ιδιαίτερα για το ρόλο της ορθόδοξης εκκλησίας της Ελλάδας στην πολιτική, οικονομική και πολιτιστική ζωή της χώρας;

Λεωνίδας: Φυσικά, όπως και κάθε λογικός κι αγωνιστικός δημιουργικός άνθρωπος η γνώμη μου για την θρησκεία και πόσο μάλλον για την ορθοδοξία είναι αρνητική. Η Εκκλησία της Ελλάδος είναι ένα «θεάτρημα» με το οποίο αμόρφωτοι άνθρωποι, δηλαδή ο λαός που δεν μπόρεσε και δεν του δόθηκαν τα μέσα να μορφωθεί και να σταθμίσει την υπαρξιακή του κατάσταση, περνάνε τη ζωή τους σε μια «ψευτο-λατρεία». Όπου ένας πολίτης ασχέτως τάξεως και λόγω έλλειψης μιας στοιχειώδους μόρφωσης μιμείται τους θρησκευόμενους... Σε ό,τι αφορά τους μορφωμένους «θρησκευόμενους» τα «θέατρα» είναι διαφορετικά. Υπάρχει μια υποκρισία που βοηθά να αναρριχηθούν σε θέσεις των κοινωνικών διακλαδώσεων κι έτσι διαιωνίζονται με την παρουσία τους ...δεν επιθυμώ να επεκταθώ σε αναλύσεις διότι πιστεύω πως έδωσα το στίγμα μου με τις παραπάνω απόψεις και αυτό γίνεται αποκλειστικά μόνο για τον Φίλιππα Κυρίτση που εκτιμώ... Εξ άλλου είναι νομίζω πολύ φανερό. Όταν κάποιος κάνει μια ανάγνωση στις εκατοντάδες σελίδες των βιβλίων μου δεν θα συναντήσει καμιά νύξη που να πλησιάζει τίποτα το χριστιανικό. Εξ άλλου έχω δηλώσει στον στενό μου κύκλο ότι δεν επιθυμώ Χριστιανική ταφή...

Φίλιππας: Τώρα τελευταία ιδιαίτερα, με αφορμή την δίωξη του ναζιστή Πλεύρη, συζητήθηκε πολύ το κατά πόσον ο ναζισμός πρέπει να προπαγανδίζεται ελεύθερα. Κάποιοι ισχυρίστηκαν ότι έχουν δικαίωμα οι ναζιστές να προπαγανδίζουν ελεύθερα τις ιδέες τους, ενώ κάποιοι άλλοι υποστήριξαν ότι η ναζιστική προπαγάνδα οδηγεί σε πογκρόμ και κάθε είδους έγκλημα εναντίον αυτών που παραδοσιακά ο ναζισμός στοχοποιούσε, δηλ. οι ναζιστές προπαγανδιστές γίνονται ηθικοί αυτουργοί μιας σειράς εγκλημάτων, το μεγαλύτερο των οποίων, ιστορικά, υπήρξε το Ολοκαύτωμα. Εσύ, έχοντας γνωρίσει πολλές μορφές ανοιχτής και κεκαλυμμένης ναζιστικής προπαγάνδας και έχεις δει τα αποτελέσματά τους, ποια άποψη θεωρείς ότι βρίσκεται πιο κοντά στην πραγματικότητα;

Λεωνίδας: Συμφωνώ ότι το αποτέλεσμα του χιτλερικού ναζισμού υπήρξε το Ολοκαύτωμα, αλλά ο Κώστας Πλεύρης δεν είναι και δεν ήταν ποτέ καμιά οντότητα και θα του πρόσθετα μια αξία που δεν του αρμόζει. Και δεν μου πάει να μιλάω με τρόπο που ανεβάζει την αξία ασήμαντων φανατικών ανθρώπων...

Φίλιππας: Η δεκαετία του 1990 ανέδειξε την Ελλάδα πρώτη στον ρατσισμό, στον εθνικισμό και στην θρησκευτική μισαλλοδοξία, μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πιστεύεις ότι οι στατιστικές ανταποκρίνονται στην αλήθεια ή τα στοιχεία είναι διαστρεβλωμένα από τους «εχθρούς της Ελλάδας»;

Λεωνίδας: Με συγχωρείς αλλά δεν έχω αυτήν την μεγάλη εποπτεία πληροφόρησης όπου έχεις εσύ εστιάσει τη ζωή σου Φίλιππα Κυρίτση και οι απόψεις μου για πολλά θέματα είναι στοιχειώδεις, συμπτωματικές και περιορισμένες και σε θαυμάζω αφού είσαι από τους ανθρώπους που σκοπεύουν τόσο ψηλά: για τον ρατσισμό, τον εθνικισμό, την θρησκευτική μισαλλοδοξία όπου, όπως με πληροφορείς, είμαστε –εμείς οι Έλληνες- πρώτοι μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Βρισκόμαστε σε διαφορετικό μήκος κύματος αγωνιστικότητας και δεν μου επιτρέπεται να απαντήσω σε τόσο πολύ υψηλά νοήματα.

Φίλιππας: Πιστεύεις ότι οι σύγχρονοι Έλληνες είναι απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων ή, όπως υποστηρίζουν πολλοί, ένα κράμα διαφόρων φυλών που πριν και μετά την πτώση της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας κατοίκησαν στον ελλαδικό χώρο, όπως οι Βλάχοι, οι Σλάβοι, οι Αλβανοί, οι Καταλανοί, οι Φράγκοι, οι Βούλγαροι και οι Τούρκοι;

Λεωνίδας: Δεν μπορώ να απαντήσω σε παρόμοιες ερωτήσεις, εάν οι σημερινοί Έλληνες είναι ή δεν είναι απόγονοι κάποιων φυλών ή περιφερόμενων μειονοτήτων.

Φίλιππας: Ποια είναι η άποψή σου πάνω στο δικαίωμα των εθνικών μειονοτήτων της Ελλάδας, όπως οι εθνικά Μακεδόνες, οι Τούρκοι, οι Βλάχοι και οι τσιγγάνοι (Ρομά), να αναγνωρίζεται δημόσια η εθνικότητα τους, να μιλάνε ελεύθερα την γλώσσα τους, να την διδάσκονται στα σχολεία και γενικά να απολαμβάνουν όλα τα δικαιώματα που απολαμβάνει η πλειοψηφία που αυτοκαθορίζονται σαν Έλληνες;

Λεωνίδας: Δεν έχω άποψη στο δικαίωμα των Εθνικών Μειονοτήτων. Το παρακολουθώ το θέμα όπως κάθε πολίτης και νομίζω πως μεγαλοποιείς την υπόστασή μου ενώ εγώ υπήρξα και είμαι κάτι σαν «κοινωνικός συγγραφέας» μιας εποχής....

Φίλιππας: Ποια είναι η γνώμη σου πάνω στο ζήτημα της αναγνώρισης από το ελληνικό κράτος της Δημοκρατίας της Μακεδονίας με την συνταγματική της ονομασία;

Λεωνίδας: Η γνώμη που προσπαθείς να μου εκμαιεύσεις για το Μακεδονικό είναι περιττή κι έτσι όπως την θέτεις μου θυμίζει παλιές, κακές, καταστάσεις δηλώσεων!

Φίλιππας: Είναι γνωστό ότι, από όλους τους κατοίκους αυτής της χώρας, οι τσιγγάνοι (Ρομά) βρίσκονται στην χειρότερη θέση. Αποδίδεις τα βάσανά τους σε δική τους υπαιτιότητα ή ευθυγραμμίζεσαι με τις απόψεις μη κυβερνητικών οργανώσεων, όπως του Ελληνικού Παρατηρητήριου των Συμφωνιών του Ελσίνκι, καθώς και των αρμοδίων οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ότι πολλά από τα δικαιώματά τους καταπατούνται με αποτέλεσμα να είναι θύματα ενός απαρτχάϊντ που τους κρατά στην δυστυχία σε σχέση με τους Έλληνες;

Λεωνίδας: Για τους τσιγγάνους πιστεύω ότι οι διώξεις τους δεν αφορούν μόνο την Ελλάδα, αλλά είναι θέμα διαβαλκανικό και όχι μόνο...

Φίλιππας: Ποια είναι η άποψή σου πάνω στο ζήτημα της κατάργησης της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας, όπως έχει γίνει σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες; Πιστεύεις ότι μόνο με επαγγελματικό στρατό, όπως έχουν αυτές οι χώρες, η Ελλάδα, που από συστάσεώς της έκανε μόνο επιθετικούς πολέμους κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, θα δεχτεί για πρώτη φορά επίθεση από την Τουρκία και θα κατακτηθεί, όπως κατακτήθηκε από τις δυνάμεις του Άξονα κατά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο;

Λεωνίδας: Όσο για το θέμα της υποχρεωτικής στράτευσης πιθανά να θεωρείς αμελητέο το ότι σου έχω δημοσιεύσει τις θέσεις, άρα συναινώ, και στο επικείμενο βιβλίο μου για τα Εξάρχεια κάνω και πάλι μνεία, ενώ το «Τρελόχαρτο» εγώ σου το εξέδωσα σε μια εποχή περισσότερο σκληρή...

Φίλιππας: Ποια είναι η άποψή σου για την μαζική κουλτούρα των σκυλάδικων και του ποδοσφαίρου; Πιστεύεις ότι εκπροσωπεί μια μορφή ακίνδυνης διασκέδασης που προκρίθηκε από το ευρύ κοινό ή καλλιεργήθηκε και συντηρείται από το κράτος, γιατί εξυπηρετεί τα σχέδια του για το μορφωτικό επίπεδο του κοινού;

Λεωνίδας: Η ερώτηση για τα ...σκυλάδικα περιέχει από μέρους μου μια αυτόματη αρνητική απάντηση κι εγώ δεν ασχολήθηκα ποτέ με το λούμπεν προλεταριάτο... και τις επιδόσεις του!

Φίλιππας: Πολλά έχουν ειπωθεί υπέρ και κατά της αποποινικοποίησης της ινδικής κάνναβης, και μερικά υπέρ της αποποινικοποίησης όλων των απαγορευμένων ουσιών. Ποια είναι η γνώμη σου πάνω σε αυτό το θέμα;

Λεωνίδας: Σε ότι αφορά την Ινδική κάνναβη αρκετές φορές έχω δημοσιεύσει κείμενα κα θέσεις υπέρ της αποποινικοποίησης στα περιοδικά μου αλλά και τα βιβλία μου ώστε η επανάληψη θα ήταν κουραστική.

Φίλιππας: Και μια που, όπως ξέρεις, έχω μια ιστορία και μια δραστηριότητα στον αναρχικό χώρο, δεν θα αποφύγω να σε ρωτήσει και κάτι σχετικό με την δική σου σχέση και ιστορία με τον χώρο αυτό. Γνώρισες από κοντά τον αναρχικό χώρο από τότε που εμφανίστηκε στην Ελλάδα την δεκαετία του 1970, γνωρίστηκες μάλιστα με κορυφαίους αγωνιστές εκείνης της εποχής που δεν ζουν πια, αναρχικούς ή μη, όπως ο Χρήστος Κωνσταντινίδης, ο Νίκος Μπαλής και ο Βασίλης Τσιρώνης, με τον οποίο έχεις φωτογραφηθεί και στο μπαλκόνι του σπιτιού , όπου πολιορκήθηκε πριν τον αυτοκτονήσουν οι ειδικές δυνάμεις της αστυνομίας, προσέφερες πολλά στην πληροφόρηση αυτού του χώρου, όχι μόνο με το περίφημο περιοδικό «Ιδεοδρόμιο» αλλά και με βιβλίο (το πρώτο στην Ελλάδα) με ντοκουμέντα για την R.A.F. και με πολλά άλλα βιβλία, όπως τα βιβλία της σειράς για την Μη Άμεση Επανάσταση (π.χ. Αναρχισμός και Σινεμά), μέχρι και φυλακίστηκες και δικάστηκες σαν τρομοκράτης μένοντας, προτού αθωωθείς, για πολλούς μήνες στην φυλακή (όπου και πρωτοειδωθήκαμε). Κι όμως σήμερα, δεν συζητιέται καθόλου η προσφορά σου και μάλλον είσαι λίγο-πολύ άγνωστος στους σύγχρονους αναρχικούς, όπως είμαι ως ένα βαθμό κι εγώ. Βλέπεις ένα κενό στην συλλογική μνήμη του σημερινού αναρχικού χώρου, όπως βλέπω εγώ, ή αυτή είναι μια δική μου ψευδαίσθηση; Κι αν βλέπεις, που θα μπορούσες να το αποδώσεις;

Λεωνίδας: Για τον «αναρχικό χώρο» που με ρωτάς, πάντα σιγοντάριζα τις θέσεις του και τα κείμενα που περιείχαν τα σχετικά βιβλία και οι μπροσούρες, είτε αυτά που εξέδιδε ο Χρήστος Κωνσταντινίδης στη «Διεθνή Βιβλιοθήκη» είτε και αυτά που έδινα να μου μεταφράσουν. Δεν έμεινα στη Φυλακή της Αίγινας ως Αρχηγός Τρομοκρατικής Ομάδας παρά μόνο τρεις μήνες, οπότε κι αθωώθηκα από το Πενταμελές Εφετείο Αθηνών... Εξάλλου πολλά βιβλία που επέλεξα κι εξέδωσα μεταξύ των οποίων όπως «Μπάντερ-Μάινχοφ», «Αναρχισμός και Σινεμά» κ. ά. πραγματοποίησαν πολλές εκδόσεις.

Φίλιππας: Και μια τελευταία ερώτηση: Πιστεύω ότι υπήρξες ένας άνθρωπος ιδιαίτερα δύσπεπτος για το σύστημα και γι’ αυτό, αυτό δεν μπόρεσε να σε αφομοιώσει με συνέπεια να διατηρείς μέχρι σήμερα την γνησιότητα και την πρωτοτυπία σου. Θα μπορούσες μήπως να προτείνεις κάποιες βασικές συντεταγμένες σε όσους από τους νεότερους φιλοδοξούν να βγουν ή να παραμείνουν έξω από το σύστημα, ένα είδος drop out που λέγανε παλιά, ούτως ώστε μην μπορούν να επανέλθουν στο σύστημα σε κάποιες στιγμές αδυναμίας, που όσο περνάν τα χρόνια θα αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο;

Λεωνίδας: Αμφισβητώ το ότι υπάρχουν νέοι ή και νεότεροι που φιλοδοξούν να βγουν ή να παραμείνουν έξω από το σύστημα και εάν εποχιακά και στην πρώιμη νεότητά τους ενεργούν κατά των πάντων που τους σκλαβώνουν, αυτό είναι γνώριμο της νεότητας και δεν έχει συνέχεια...αφού τα πάντα εργάζονται για να μπουν στο υπάρχον σύστημα.

Φίλιππας: Θέλεις τίποτα να προσθέσεις;

Λεωνίδας: Δεν έχω τίποτα να προσθέσω και ...γράμματα γνωρίζω!

Λεωνίδας Χρηστάκης
Αθήνα, 1η Φλεβάρη 2008

Παράκληση: Το κείμενο της παραπάνω συνέντευξης προορίζεται για δημοσίευση αποκλειστικά και μόνο στα site του internet απ’ όπου ο καθένας μπορεί να το διαβάσει και να μην δοθεί σε περιοδικά ως συνέντευξη.

ΑΝΤΙΣΤΑΘΕΙΤΕ ΑΝΤΙΣΤΑΘΕΙΤΕ ΑΝΤΙΣΤΑΘΕΙΤΕ ΑΝΤΙΣΤΑΘΕΙΤΕ ΑΝΤΙΣΤΑΘΕΙΤΕ

2010-04-07T06:35:00.001+03:00

ΑΝΤΙΣΤΑΘΕΙΤΕ

Όπως σε κάθε εποχή έτσι και σήμερα οι «εθνικόφρονες», οι «εθνικιστές» και οι «φιλοπόλεμοι» έβγαλαν και βγάζουν τις κορώνες τους! Δεν κάνουμε πολιτική (βλέπε υπότιτλο), αλλά στα πλαίσια μιας αντι-πολιτικής, είμαστε κατά του οποιουδήποτε πολέμου, ακόμη και με την Τουρκία. Όποια κυβέρνηση και εάν ήταν στην εξουσία και με όποιον κυβερνήτη, που θα έπαιρνε τη θέση μιας αποτροπής πολεμικής σύρραξης περιορισμένης ή εκτεταμένης- εμείς εδώ στο «Ιδεοδρόμιο» έχουμε τώρα και θα έχουμε στο μέλλον την θέση πως ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΜΠΛΑΚΟΥΜΕ ΣΕ ΠΟΛΕΜΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΜΕ Κ Α Ν Ε Ν Α Ν !

Φυσικά υπάρχουν και στην πολιτική και στους πολιτικούς μας τα διαπλεκόμενα συμφέροντα. Υπάρχουν οι «καραγκιόζηδες» που εκμεταλλεύονται περιστάσεις για να βγάλουν τις φιλοπόλεμες θέσεις τους, που πίσω τους είναι, φανερά πλέον, οικονομικά συμφέροντα.

Προσοχή όμως. Κοιτάχτε, με πιο καθαρή σκέψη την κατάσταση. Ακούστε τους ραδιοφωνικούς σταθμούς στα FM, και δε θα έρθει στ' αυτιά σας ούτε μια φωνή κατά του πολέμου. Διαβάστε τα έντυπα που απευθύνονται στις νεώτερες ηλικίες, και εκεί στις σελίδες τους δεν υπάρχει ούτε μία νύξη σ' ένα επερχόμενο μακελειό.

Ωσάν να εκδίδονται σε κάποιον άλλον πλανήτη, σε κάποιο άλλο γεωγραφικό πλάτος. Δεν θα μιλήσουμε εδώ για «σκακιέρα» αφού είναι γνωστό ότι παιχνίδι «παίζεται» ήδη επάνω της, με τις ανάλογες κινήσεις, που δυστυχώς ενδέχεται να είναι και απρόβλεπτες. Αντισταθείτε λοιπόν σε οποιαδήποτε, στρατεύσιμη ή όχι, ηλικία και εάν είστε. Αντισταθείτε σε μια στράτευση που τυχόν θα σας βάπτιζε «φρουρούς» της πατρίδας. Εάν ανήκετε στο γυναικείο φύλο που δεν στρατεύεται άμεσα, πάρτε μια θέση υπερ-αρσενική και συμπαρασταθείτε σε όσους έχουν αντιπολεμικές αντιλήψεις και τις κάνουν πράξη. Δείτε, ακόμη μια φορά, πως καμία αντιπολεμική κι αριστερίστικη γκρούπα ΔΕΝ έκανε, έστω και μια «αντιπολεμική» κινητοποίηση, με εκδηλώσεις και αλλά ηχηρά παρόμοια. Επόμενο ήταν να παραταθεί η θητεία ορισμένων ΕΣΣΟ και, ποιος ξέρει, αύριο εάν δεν έχουμε και «προσκλητήρια» νεώτερων ηλικιών και εφέδρων. Η φάμπρικα πολέμου έχει στηθεί και μερικοί -βιομήχανοι & πολεμοκάπηλοι- καραδοκούν.

ΑΝΤΙΣΤΑΘΕΙΤΕ. Αντισταθείτε ως και σε μένα, τον εκδότη αυτού του χλωμού περιοδικού, που σας ιστορώ. Είναι καλύτερα να πεθάνουμε από ασφυξία δακρυγόνων στη Σταδίου ή στην Τσιμισκή ή από σφαίρα μπάτσου Ματατζή ή σαπίζοντας στις στρατιωτικές φυλακές σαν «αρνητές στράτευσης», παρά από πνιγμό ή σφαίρες του κάθε αφιονισμένου Τούρκου.

Λεωνίδας Χρηστάκης

Περιοδικό ΙΔΕΟΔΡΟΜΙΟ

Μάρτης 1996

adios adios

2010-04-07T06:32:00.000+03:00

Adios, Leo! ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΧΡΗΣΤΑΚΗΣ

http://ouranitsa.blogspot.com/2009/05/adios-leo.html

Ηταν στα τέλη της δεκαετίας του 1970. Τότε συναντήθηκα για πρώτη φορά με τον Λεωνίδα Χρηστάκη. Με τίμησε με τη φιλία του. Μια φιλία που πέρασε από σαράντα κύματα, έκτοτε. Φοιτούσα στο πρώτο έτος της Ανωτάτης Βιομηχανικής Σχολής Πειραιώς, αδιαφορώντας παντελώς για τα μαθήματα, αναζητώντας κι εγώ το βορειοδυτικό πέρασμα προς την αληθινή ζωή, μελετούσα, σπασμωδικά, ίσως και τσογλανίστικα, μια νέα Γεωγραφία των Παθών.

Είχα την τύχη να γνωριστώ δύο χρόνια πριν, μαθητής στο Δεύτερο Γυμνάσιο Αρρένων Βόλου, με τον Αγγελο Σφακιανάκη και τον Αντώνη Παπαθανασόπουλο, οι οποίοι με μύησαν, μεταξύ άλλων, στο σύμπαν των πρωτοποριακών σκιρτημάτων στη χώρα μας. Μου έδειξαν τεύχη του «Panderma» και του «Κούρου», μου μίλησαν εκτενώς, στη διάρκεια λιτών, μα πλούσιων συμποσίων, για τον Λεωνίδα Χρηστάκη.

Επηρεασμένος εντόνως από κείμενα των situationnistes, των καταστασιακών, που διάβαζα μανιωδώς ήδη από την εφηβεία μου, συνέταξα ένα κείμενο εναντίωσης στη φοιτητική κουλτούρα εκείνης της εποχής, ένα είδος «συλληβδηνογραφίας», όπως έλεγε ο Χρηστάκης, όπου επέκρινα ειρωνικά τους μουσουργούς, τους σκηνοθέτες, τους ποιητές που τότε αγαπούσαν οι φοιτητές, καθώς και τον φοιτητικό τρόπο ζωής. Το κείμενο τυπώθηκε και διανεμήθηκε σε διάφορα πανεπιστήμια της Αθήνας. Εφτασε και στα χέρια του Λεωνίδα, που τότε εξέδιδε το θρυλικό πια «Ιδεοδρόμιο», μια δεκαπενθήμερη λυτρωτική έκρηξη ιδεών, μ' όλες τις ακρότητες και τις αδυναμίες της, ένας πακτωλός πληροφοριών, ιδίως για πολύ νέους ανθρώπους.

Ο Λεό, όπως τον λέγαμε, μιας και ο ίδιος πολλές φορές έτσι το ήθελε, δημοσίευσε αποσπάσματα του κειμένου, σχολιάζοντάς τα επαινετικά. Πήγα πάραυτα να τον επισκεφτώ στο «γραφειόσπιτό» του, τότε στον αριθμό 4, της οδού Βελισσαρίου - έμελλε, όπως είναι πασίγνωστο, ν' αλλάξει δεκάδες «γραφειόσπιτα» μέσα στις επόμενες δεκαετίες. Με περιέβαλε με τη φιλία του ευθύς εξαρχής, με εξοικείωσε με ένα σωρό πράγματα που μου ήσαν άγνωστα, με σύστησε σε αμέτρητους ανθρώπους που με τίμησαν, επίσης, με τη φιλία τους, μια φιλία πολύτιμη για μένα. Από τον Λεό άρχισα να μαθαίνω την κρυφή ιστορία του 20ού αιώνα, να μαθαίνω για το Dada και τον υπερρεαλισμό, να μαθαίνω για την επανάσταση μέσα στην επανάσταση στη Ρωσία του Λένιν αλλά και του Νέστορα Μάχνο, να μαθαίνω για τον κινηματογράφο του Gregory J. Markopoulos, και άλλων ρηξικέλευθων δημιουργών, να μαθαίνω για σημαντικές όψεις της ελληνικής πραγματικότητας που παρέμεναν αθέατες, να μαθαίνω για τον Θέμο Κορνάρο, να μαθαίνω για τον Πέτρο Πικρό. Μέσω του Λεό γνώρισα τον Τάσο Φαληρέα, την Κατερίνα Γώγου, τον Θωμά Γκόρπα, τον Κώστα Γιαννουλόπουλο, τη Μαντώ Αραβαντινού, τον Νίκο Μπαλή, τον Χρήστο Κωνσταντινίδη, τον Βαγγέλη Κοτρώνη (μακαρίτες όλοι τώρα). Μέσω του Λεό ήρθα σε επαφή με τις εκδόσεις Ακμων και συνδέθηκα φιλικά με τον Ευγένιο Αρανίτση, έχοντας δημοσιεύσει στο «Ιδεοδρόμιο» ένα κείμενο για το βιβλίο του Το Σύμπλεγμα του Κάιν. Μέσω του Λεό γνωρίστηκα με τον Πάνο Κουτρουμπούση, με τον Νάνο Βαλαωρίτη, με τον Νίκο Αλευρά, με τον Αρη Μαραγκόπουλο, και τόσους άλλους. Ο Λεό ήταν ο πρώτος που μου έδωσε τη δυνατότητα να δημοσιεύω ό,τι θέλω, δίχως την παραμικρή παρέμβαση, σε αλλεπάλληλα τεύχη του «Ιδεοδρομίου», ενθαρρύνοντάς με ακατάπαυστα, μιλώντας μου διαρκώς για ποιητές, ζωγράφους, συγγραφείς, μουσικούς, επαναστάτες, αναρχικούς, ωραίους παρίες, απίστευτους μποέμ, μούρες, τύπους, φυσιογνωμίες. Ο Λεό με οδήγησε στα βιβλία που με διέπλασαν (μάλλον με στιγμάτισαν, να πω) μια για πάντα, στα βιβλία που με οδήγησαν, και ακόμα με οδηγούν, στις λόχμες του Γιώργου Μακρή - «Δαπανήθηκα στις λόχμες... Πότε θα μαζέψω τη ζωή μου κομματάκι κομματάκι; Ποτέ δεν θα μαζέψω τη ζωή μου κομματάκι κομματάκι».

Τσακωθήκαμε δεκάδες φορές. Φιλιώσαμε άλλες τόσες. Μου εξέδωσε το πρώτο μου βιβλίο. Με κάλυψε σε δύσκολες περιστάσεις. Αλληλογραφούσαμε όταν τον έκλεισαν αναίτια φυλακή. Συναντηθήκαμε αναρίθμητες φορές, πάντα να διακατέχεται από μια διάθεση να προσφέρει γνώσεις, να εμπνέει ιδέες, να δίνει συμβουλές. Δεν έπαψε να με κατσαδιάζει ξανά και ξανά, μέσα από τις σελίδες των εντύπων του, για παραστρατήματα που θεωρούσε ότι διέπραττα, πότε για την επίμονη ανεμελιά μου, πότε γιατί δεν τράβηξα μερικά πράγματα ώς κάποια άκρα, τη μια για έναν αλλόκοτο μηδενισμό μου, την άλλη για το απολύτως αντίθετο, για την εμβατηριακή λύσσα μου να ζω, πολλές φορές μες στη δίνη των αντιφάσεων ο Χρηστάκης, πολλές φορές στον στρόβιλο ενός εμπρηστικού παρορμητισμού - αλλά πώς να κακιώσω με τον Λεό, πώς να κακιώσω μ' αυτόν που μου έμαθε τόσα και τόσα, όλα πολύτιμα, όλα καθοριστικά για ό,τι μπόρεσα να γίνω;

Τον είδα τελευταία φορά στο «Τριανόν», στην προβολή της ταινίας του Σταύρου Καπλανίδη για τον Χρήστο Βακαλόπουλο, πάνε δύο χρόνια τώρα. Τους τελευταίους μήνες μιλούσαμε (και θα συνεχίσουμε, βεβαίως, να μιλάμε) ατελείωτες ώρες για τον Λεό με τον νεαρό μου φίλο Πελοπίδα Φεσσόπουλο, ο οποίος σκαλίζει δημιουργικά την ιστορία του ελληνικού underground, όπως συνηθίσαμε να το λέμε, και με την αγαπημένη μου Ελεάννα Μαρτίνου, που εντυπωσιάστηκε από τις απαγγελίες του Χρηστάκη, την εκφραστική του δύναμη στην ηχογραφημένη απόδοση αγαπημένων του ποιημάτων που παίζω συχνά-πυκνά στις ραδιοφωνικές μου εκπομπές, ενώ με τον φίλο Εμμανουήλ Κουτσουρέλλη ψάχναμε να τον βρούμε για να προχωρήσουμε σε ένα τηλεοπτικό του πορτρέτο που θα προβαλλόταν από την κρατική τηλεόραση. Ρωτώντας, έμαθα ότι είναι κατάκοιτος. Πριν από λίγες ώρες, ο φίλος Νίκος Σπυρόπουλος με πληροφόρησε ότι ο Λεό κάνει πια παρέα με τους αγαπημένους του ποιητές και παρίες στους λειμώνες τ' ουρανού. Σε λίγες ώρες, τελευταία μέρα του Απρίλη του 2009, θα πάμε, όλοι εμείς που του χρωστάμε απέραντη ευγνωμοσύνη, που τον γνωρίσαμε απ' την καλή κι απ' την ανάποδη, που γνώρισε κι αυτός την καλή και την ανάποδή μας, που τον αγαπήσαμε πιο πολύ απ' όσο μας άφηνε να του το δείξουμε, θα πάμε, λοιπόν, εκεί στου Ζωγράφου, να του πούμε ένα στερνό Adios, Leo!

Πλατεία Παπαδιαμάντη, 30 Απριλίου 2009, χαράματα.
Γιώργος-Ικαρος Μπαμπασάκης

Schizophonetic Poetry

2010-04-07T01:24:00.000+03:00

Συλλέκτης πληροφοριών

2010-04-07T01:22:00.000+03:00

http://www.heteron.gr/1817/

Σχιζοφωνητικά

2010-04-07T01:18:00.000+03:00

http://poiein.podomatic.com/entry/2006-11-05T03_03_15-08_00

μορε ον τηε πορτραιτ

2010-04-07T01:15:00.000+03:00

http://andriotakis.wordpress.com/2009/05/07/xristakisleonidasrip/

Μποέμης και αλήτης: ο Λεωνίδας Χρηστάκης στους ουρανούς
Μαΐου 7, 2009
by Μανώλης Ανδριωτάκης

Ακούω αυτές τις ημέρες μια συνέντευξη που είχα πάρει πριν από πέντε χρόνια απ’ τον Λεωνίδα Χρηστάκη, ο οποίος πέθανε την προηγούμενη εβδομάδα, στις 29 Απριλίου, στα 81 του χρόνια. Είχα επισκεφθεί το σπίτι του για πρώτη και τελευταία φορά μερικές εβδομάδες πριν τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας, το 2004, στα Εξάρχεια σ΄ ένα ημιϋπόγειο μπροστά στην πλατεία. Στην ίδια πολυκατοικία είχα κάνει ένα γύρισμα της κακιάς ώρας με φίλους απ’ τη σχολή στην ταράτσα, πριν από δέκα χρόνια και βάλε. Του το είπα κι ενδιαφέρθηκε να μάθει για τη σχέση μου με τον κινηματογράφο, αλλά δεν ήθελε και πολλές λεπτομέρειες. Είχε περάσει τα 75, και καθώς φαινόταν δεν είχε και πολλή ανοχή με όσα κι όσους τον κούραζαν. Παρ’ όλα αυτά, μαζί μου, για τις δύο ώρες που κάθισα στο καταφύγιό του, ήταν πολύ ευγενικός και υπομονετικός.

Η συνέντευξη εκείνη ήταν η αφορμή για να γνωριστούμε, ως τότε τον ήξερα μόνο ως μοναχική φιγούρα να περπατά με μπερέ, έντυπα στη μασχάλη και ιδιόρυθμο στυλ στα Εξάρχεια. Ακόμα είχα διαβάσει μερικά απ’ τα έντυπα που εξέδιδε, και κυρίως το Ιδεοδρόμιο. Τότε, δούλευα σ’ ένα έντυπο μεγάλης κυκλοφορίας, είχα προτείνει στον αρχισυντάκτη τη συνέντευξη με το Λεωνίδα Χρηστάκη κι εκείνος με μισή καρδιά είχε συμφωνήσει. Έπειτα όμως το θέμα «σκάλωσε» στο διευθυντή που δεν τον ενδιέφερε καθόλου το πρόσωπο αυτό. Ο Χρηστάκης, γνωρίζοντας ότι δεν ήταν ελκυστικός για τα μεγάλα Μέσα, μου είπε ονόματα ανθρώπων που τον είχαν πλησιάσει, αλλά τελικά δεν κατάφεραν να δημοσιεύσουν τις συζητήσεις τους. Στη λίστα αυτή δυστυχώς προστέθηκα κι εγώ. Η αλήθεια είναι ότι δεν είχα και μεγάλη πείρα από συνεντεύξεις κι ότι είχα πάει στο σπίτι του ανθρώπου ελαφρώς απροετοίμαστος, με πονοκέφαλο από ξενύχτι και οινοποσίες.

Με υποδέχτηκε φιλικά στην πόρτα της πολυκατοικίας κάνοντας ένα σχόλιο για τους ενοίκους που αποφάσισαν να βάλουν κάγκελα στην πόρτα. Τώρα έχουμε τη φυλακή που μάς αξίζει, μου είπε οδηγώντας με στο σπίτι του. Εκεί βρισκόταν ένας νεαρός, το όνομα του οποίου δε σημείωσα, και μια γυναίκα που ήταν πραγματικά πολύ περιποιητική. Άρχισα να νιώθω ότι ζω σε μια άλλη εποχή, κι ότι είμαι ένας γκόντζο δημοσιογράφος. Το παζλ θα ολοκληρωνόταν αν το κασετόφωνό μου δεν έγραφε τίποτα, αλλά δε μου έκανε τη χάρη. Με πολύ θόρυβο η συζήτησή μας ακούγεται κανονικά. Οι ερωτήσεις μου είναι αδέξιες και η προσέγγισή μου κάπως αμήχανη. Εκείνος όμως, σχεδόν ξαπλωμένος σ’ ένα καναπέ που θα μπορούσες να τον πεις κι ανάκληντρο, μοιάζει να είναι προετοιμασμένος για όλα. Η φίλη του μου πρόσφερε τσάι, και σε μια παύση μου, με ρωτά αν θέλω κι άλλη ζάχαρη. Ο Χρηστάκης μού απαντά και μου μιλά λίγο βαριεστημένα. Τα έχει πει πολλές φορές, αλλά πάντα κάτι φαίνεται να διαφεύγει. Σαν να μην υπάρχει στόχος, σαν να μην υπάρχει έρμα. Ο άνθρωπος αυτός φαίνεται ότι έφτιαξε μια γραμμή στο μυαλό του πριν από δεκαετίες, και την ακολούθησε τόσο πιστά, που τώρα δεν τη θυμάται καν. Μέσα απ’ το λόγο του ξεπηδούν ονόματα, ποιητές, ζωγράφοι, παλιοί φίλοι, εχθρότητες πολλές. Είναι ακέραιος, αλλά και λίγο τρομακτικός ίσως. Ο νεαρός που κάθεται κοντά του, στο μικρό δωμάτιο, τον σιγοντάρει. Δεν είναι γιος του, αλλά ολοφάνερα τον θαυμάζει. Το δωμάτιο μου φέρνει ίλιγγο, έχει κάτι από θάνατο και στέρηση εδώ. Προσπαθώ να αγνοήσω το φόβο μου και του απευθύνομαι. Μου μιλά όλο και πιο βαριεστημένα, αλλά με νοσταλγία για όλα. Κουράζεται γρήγορα. Κανονικά θα έπρεπε να του ζητήσω κι άλλη συνάντηση. Αλλά η συνέντευξη απορρίφθηκε πριν καν μεταφερθεί στο χαρτί. Σε περίοδο ολυμπιακών αγώνων κανείς δεν ενδιαφέρεται για έναν περιθωριακό τύπο που ζει δεκαετίες στα Εξάρχεια εκδίδοντας βιβλία βάζοντας στο στόχαστρό του τους έλληνες μαλάκες. Ιδίως κάποιος που είναι ο ίδιος μαλάκας. Εν πάση περιπτώσει, ο Λεωνίδας Χρηστάκης επιβεβαίωσε τη φήμη του περιθωριακού κι άρχισε να εκτοξεύει κακίες για διανοούμενους που ευνόησε και βοήθησε αλλά στο τέλος τον εγκατέλειψαν ή και τους έδιωξε εκείνος γιατί τον απογοήτευσαν. Εγώ από ευγένεια έκλεινα κάθε λίγο το κασετόφωνο, κι εκείνος κάθε λίγο ξεκινούσε νέες ιστορίες που του θύμιζαν άλλα ονόματα, με αποτέλεσμα να κομπιάζει όποτε έπρεπε να πει ένα όνομα «αφού δε θες να σου λέω ονόματα» μου παραπονιόταν. Άρχισε να μου μιλά για για τη ζωή του, για τα διαβάσματά του, για τις εμμονές του, τις εκδόσεις του. Τα έντυπα ήταν απ’ ότι φαίνεται το σαράκι του. Τύπωσε εκατοντάδες τεύχη περιοδικών, που έχουν χαρακτηριστεί απ’ τον παραδοσιακό Τύπο ως «εναλλακτικός Τύπος». Τύπωσε ιδίοις αναλώμασι, δεκάδες βιβλία. Πριν πάω να τον συναντήσω, είχα διαβάσει μερικά. Ήταν ενδιαφέρον συγγραφέας. Σκόρπιος, αλλά ευθύς. Θυμωμένος, αλλά δοσμένος. Σπάνια γνωρίζεις ανθρώπους με τόση τόλμη. Δεν αποδέχτηκε ποτέ την ατομική ιδιοκτησία. Έζησε μέσα σε αρνήσεις που έφτιαξαν μια μεγάλη κατάφαση.

Νομίζω ότι ο τύπος ήταν ένας γνήσιος προπαγανδιστής της αλητείας. Το βιβλίο του για την ιστορία της αλητείας ήταν κι ο βασικός λόγος που τον προσέγγισα. «Η ιστορία της αλητείας»… Ο Χρηστάκης δίκαζε όλους εμάς που έχουμε δουλειά και σπίτι, κι αθώωνε τους παρίες, τους χαμένους, τους απόκληρους. Κι εδώ που είμαστε, μου είπε, «υπό έξωση βρισκόμαστε». Δε στέριωσε πουθενά. Τον θυμάμαι να κατηγορεί γνωστούς συγγραφείς ως συμφεροντολόγους. «Εγώ όταν χώριζα δεν καταδεχόμουν ούτε μια δεκάρα απ’ τις πρώην γυναίκες» μου είπε.

Το δωμάτιο μύριζε καπνό και υγρασία. Ασφυκτικό, αλλά και θελκτικό. Ξέραμε ότι ήμασταν από άλλες εποχές. Ο Χρηστάκης ήταν ξεκάθαρα η γενιά της τυπογραφίας, των φανζίν, των πανκ εντύπων. Εγώ είχα υπολογιστή απ’ τα δέκα μου. Τους μπητ και τους ήρωές του, τους γνώρισα μέσα από βιβλία, ενώ εκείνος τους είχε ζήσει από πρώτο χέρι αφού ήταν συνομίληκός τους. Ήταν ο ίδιος πλέον ένας ήρωας. Δεκάδες συγγραφείς και διανοούμενοι της αριστεράς και της αναρχίας είχαν συνδεθεί μαζί του. Επαιρόταν ότι απ’ τα περιοδικά του είχαν περάσει οι πάντες. Ο κατάλογος των ονομάτων ανεξάντλητος. Εκ των υστέρων συνειδητοποίησα ότι η δυσκολία μου με τα ονόματα (γιατί ήξερα πώς δε θα τα εγκρίνει ο αρχισυντάκτης) ήταν σαν το μέγιστο απαγορευτικό για τη συζήτησή μου με αυτό τον άνθρωπο. Ο Χρηστάκης είχε εκδόσει ένα βιβλίο στο οποίο απαριθμούσε τους ανθρώπους που είχε γνωρίσει. Από εκείνους με τους οποίους είχε μιλήσει μια φορά μέχρι φίλους και συμβίες του. Το θυμάμαι εκείνο το βιβλίο στο περίπτερο των Εξαρχείων –εκεί διακινούσε τα έντυπά του- να χάσκει σα τη μύγα μες στο γάλα. Δεν το είχα πάρει. Το είχα κοιτάξει μάλιστα με κάποια περιφρόνηση. Αργότερα, κατάλαβα ότι ο τύπος ήταν πραγματικά μεγαλοφυής. Ήταν αυθεντικός καλλιτέχνης σπάνιας κοπής. Δύσκολος και παραγνωρισμένος. Έζησε σε μια χώρα που είθισται να κόβει φτερά για πλάκα, και αναλώθηκε κι εκείνος σε μικρότητες.

Νομίζω ότι ο Χρηστάκης ήταν ένας αληθινός μποέμης, ένα σοβαρότατος αλήτης που δε μάσησε αυτό που λέγεται κοινότοπα «κουτόχορτο». Ήξερε πολύ καλά ότι ήταν μόνος εναντίον όλων. Η αλήθεια είναι ότι στενοχωρήθηκα πολύ που μου κόψανε τη συνέντευξη χωρίς καν να τη διαβάσουν. Μετά από χρόνια, τον είδα στην τηλεόραση να μιλά στο Σταύρο Θεοδωράκη κι έπειτα τα λεγόμενά του να είναι αποτυπωμένα στο χαρτί των Νέων. Σταγόνα στον ωκεανό που δεν προκάλεσε ούτε το παραμικρό κυματάκι. Αυτό συμβαίνει στην Ελλάδα, με το χώρο που ονομάζεται περιθωριακός ή εναλλακτικός. Τρώγεται διαρκώς απ’ τα μέσα, κι όταν τολμάει να κάνει ανοίγματα γνωρίζει την πλήρη αδιαφορία. Σ’ αυτή τη χερσόνησο, ό,τι δεν χωράει στο καλούπι το λέμε γραφικό. Εγώ ο ίδιος τρόμαξα μ’ αυτό το γέρικο ακέραιο θηρίο. Τρόμαξα με την έλλειψη ευελιξίας, με την εμμονή στην ακαμψία, στους ήρωες, στην αλητεία. Εκτός μικροφώνου μου είπε και πράγματα για τις οικογένειες που έκανε, για τα παιδιά, αλλά δε θέλω να τα γράψω. Κάποια στιγμή, μου είπε ότι τον προσεγγίζουν γιατί ξέρουν ότι αργά ή γρήγορα θα πεθάνει και θα έχουν στα χέρια τους αδημοσίευτες συνεντεύξεις. Ποιός νοιάζεται, λέω εγώ; Κάποιοι λίγοι, που έχουν ευαγγέλιο το γνωστό ποίημα «Εμείς οι λίγοι» του Γιώργου Μακρή, αυτόχειρα φίλου του Χρηστάκη. Και η δική μου συνέντευξη αδημοσίευτη έμεινε για πέντε χρόνια, και τί έγινε; Και τώρα που θα τη δημοσιοποιήσω, τί έγινε πάλι; Το περιθώριο είναι αδίστακτο. Βρωμάει η ανάσα του και μονίμως θέλει να γλείψει τις πληγές σου. Ο Χρηστάκης αγαπούσε το περιθώριο, ήταν ο ίδιος το περιθώριο. Ήξερε πως ήταν θρύλος. Οι πιο πολλοί παρεξέκκλιναν, δεν άντεξαν, βρήκαν δουλειές, έκαναν οικογένειες κι εξοχικά. Εξίσου πολλοί, αποδεκατίστηκαν απ’ τα ντραγκς και το βίβερε περικολοζαμέντε. Εκείνος μόνος, αγέρωχος, ζωντανή ιστορία, εκεί, με την επιμονή του, να εκδίδει τα περιοδικά, τα βιβλία, να γράφει, να διαβάζει, να διαφωνεί, να συνομιλεί με τους ποιητές και τους αλήτες. Τα ίδια θα συνεχίζει να κάνει κι εκεί που είναι ή δεν είναι τώρα.

Τη συνέντευξη αυτή θα τη δημοσιεύσουμε πιθανότατα στο POST-Media. Νομίζω ότι η φιλοσοφία του συμπυκνώνεται σ’ εκείνη τη συνομιλία, αλλά και σε μια φράση του που ήταν εμβληματική κι ήταν ο λόγος που η συνέντευξη δε δημοσιεύθηκε ποτέ στο έντυπο μεγάλης κυκλοφορίας όπου δούλευα τότε, χωρίς καν να διαβαστεί απ’ τους υπευθύνους…

almost one year after, still considering the production portrait

2010-04-07T00:53:00.004+03:00

http://libcom.org/news/leonidas-chtistakis-counterculture-antiauthoritarian-figurehead-dies-aged-81-athens-0205200

A short biography of Leonidas Christakis, publisher of the first counterculture antiauthoritarian magazines in Greece during the colonels' junta, who has died aged 81 in Athens.

Leonidas Christakis who died at the age of 81 in Athens and was burried with a political funeral last Thursday (30/04/09) was born is Thessaloniki in 1928. He graduated from the Paedagogical Academy and the Fine Arts School, and first worked as a classical violinist. During the Nazi occupation of the 1940s, he took part in the Resistance and participated in numerous ant-occupation actions. During the December 1944 battle of the Communists with the English, he was part of the armed resistance to the British invasion, operating as part of the explosives unit of the guerrillas. After the Communist defeat in the civil war, and while being persecuted by the monarchy for his anarchist ideology, he worked as a freelance reporter and painter of fringe and underclass society in Athens. During the Colonels' junta (1967-1974) he produced the first underground anti-authoritarian counterculture magazines in the country, Kouros and Panderma. After he published a pamphlet on how to construct molotov cocktails and destroy tanks, he was arrested, accused as a terrorist leader and imprisoned in the junta's dungeons, but later released under the pressure of the country's leading artists.

After the collapse of the dictatorship, he continued his prolific publishing activity, producing the dreadnought of the post-junta radical press, Ideodromio [ideadrom]. Through its 126 issues the greek-speaking public was first familiarised with ideas as diverse as the manifestos of RAF, Wilhelm Reich's orgon-theory, the Beatniks, and illegalism. At the same time, Leonidas published a series presenting new radical greek poets. He also authored numerous books on Athens' underclasses and fringe society: "The history of hobos", "Chaos and culture", "The world history of robbery", "The dictionary of being high", and "Our saints" featuring portraits of anarchist, urban guerrillas and counterculture figures neglected by official greek history, were amongst the most popular of his works. For his prolific and heretical writing he remained in the usual suspect list of the now republican police, under the code-name "number 23". He was customarily arrested after every major riot or armed struggle incident until 1981 when the Socialists assumed power. Leonidas Christakis remained until the last days a vibrant controversial figure of the radical movement in Greece. He is immortal.

http://diskoryxeion.blogspot.com/2010/01/blog-post.html

MUSIC - WISE Spin that record baby – Velvet 2010 Festival Exhibition

2010-03-31T19:09:00.000+03:00

MUSIC – WISE
Spin that record baby – Velvet 2010 Festival Exhibition
29-31 March 2010, Bios, Athens
Επιμέλεια: Θεοδώρα Μαλάμου

Πάμε πίσω. Μουσικές μνήμες – αναδρομή. Βινύλιο / εξώφυλλο / κασέτα / walkman / στίχος / ρεφρέν / αφίσα / αυτοκόλλητο / κονκάρδα / t-shirt / συναυλία / βίντεο κλιπ / cd / mp3 / download / playlist.
Ο δίσκος με τον οποίο μεγάλωσες. Η σταθερή αξία, που θα παραμείνει μαζί σου παντού και πάντα, ακόμα και όταν όλα τα άλλα στη ζωή σου θα έχουν έρθει τα πάνω-κάτω. Η μπάντα που σημάδεψε την εφηβεία σου, όταν ένιωθες ότι δεν ταιριάζεις πουθενά και μόνο ο τραγουδιστής μπορούσε να σε καταλάβει. Το χιτάκι που σου κόλλησε πρόσφατα και δεν ξέρεις γιατί, η προσωρινή αδυναμία που δεν λέει να βγει από το μυαλό σου. Το μεμονωμένο τραγούδι που σε τρελαίνει, το μόνο από το συγκεκριμένο συγκρότημα, που κατά τ’ άλλα σε αφήνει παγερά αδιάφορο. Το μελό κομμάτι που –ντρέπεσαι να το παραδεχτείς– κατά βάθος σου αρέσει γιατί σου θυμίζει μια προσωπική στιγμή. Το σπάνιο LP που δεν κατάφερες ποτέ να βρεις, ενώ έφαγες τον κόσμο ψάχνοντας, γιατί τελικά είσαι ένας συλλέκτης.
Όλα αυτά και ακόμα περισσότερα, μουσικές στιγμές που δημιουργούν ένα άτυπo ημερολόγιο με τη μορφή ενός διαρκώς διευρυνόμενου soundtrack.
Music–Wise, οι «σοφοί» της μουσικής και τα περί μουσικής. Εικαστικοί που τραγουδάνε-μουσικοί που ζωγραφίζουν. Μια έκθεση καθορισμένη θεματολογικά από τους δύο κεντρικούς πυρήνες του Velvet, τη μουσική και τα εικαστικά, με τη συμμετοχή καλλιτεχνών των οποίων η ενασχόληση εμπεριέχει ποικιλοτρόπως και τους δύο αυτούς τομείς.
Ζωγράφοι, djs, μουσικοί, επιμελητές, μανιώδεις συλλέκτες βινυλίου, φανατικοί του τσάμπα κατεβάσματος από το ίντερνετ, παράφωνοι, καλλίφωνοι, ερασιτέχνες, αυτοί που έχουν παίξει μπροστά σε κοινό αλλά και εκείνοι που προτιμούν η ακρόαση να γίνεται αποκλειστικά και κατ’ ιδίαν στο σπίτι και το τραγούδι να περιορίζεται στο μπάνιο, παρουσιάζουν τη σχέση τους με τη μουσική που γουστάρουν. Ξανασχεδιάζουν το εξώφυλλο του αγαπημένου τους δίσκου, τσαλακώνουν ένα κομμάτι που αγαπάνε να μισούν, αφιερώνουν έργο στην εφηβική τους μανία, δημιουργούν για το άλμπουμ που ακούγεται ασταμάτητα στο χώρο τους αυτό τον καιρό, εκθέτουν τα τεκμήρια αναζήτησης εκείνου που λείπει από τη συλλογή τους, τραγουδούν, γελοιοποιούν, παρενοχλούν, τιμούν, αποθεώνουν, υπογραμμίζουν το ρόλο της μουσικής στη δουλειά και τη ζωή τους.
Κοινό τους σημείο εκείνος ο ενθουσιασμός που θυμίζει εφηβικό κατάλοιπο και υποβόσκει, ενοχικά κρυμμένος πολλές φορές, μέσα σε κάθε άνθρωπο που έχει συνδέσει έστω μια στιγμή της ζωής του με μια συγκεκριμένη μουσική υπόκρουση, ένα δίσκο, ένα εξώφυλλο, ένα τραγούδι.

Συμμετέχουν: Νίκος Γουλής, Κωνσταντίνος Δαγριτζίκος, Δημήτρης Ιωάννου, Ειρήνη Καραγιαννοπούλου, Sebastien Marteau, Ντόρα Οικονόμου, Theo Prodromidis, Carlos Slazenger.

DElight backstage

2010-03-29T17:35:00.000+03:00

http://www.facebook.com/album.php?aid=168639&id=507516490&l=c9f7101cd0

Critique, 2009

2010-03-07T21:43:00.001+02:00

My kite flys above Athens decorated with reflective triangles

2010-02-20T01:32:00.005+02:00

Je mehr es hervordringt at Archcouture gallery, Halle (Saale), Germany, 09.10.09 - 25.10.09

2009-10-12T16:35:00.005+03:00

http://www.archcouture.com/
http://www.emare.eu/move/en/artists_move_en.html

.move, halle, germany

2009-10-09T16:32:00.001+03:00

http://www.emare.eu/move/en/index_en.html

Exhibition from 9th to 25th October in Halle (Saale), Germany

The exhibition .move presents 16 current works of 21 young and leading European media artists: video installations, interactive virtual environments, performances, and an Opera Digitale. The works were produced from 2008 to 2009 within the scope of the European Media Artists in Residence Exchange (EMARE) programme at the organisations Impakt (Netherlands), InterSpace (Bulgaria), VIVID (Great Britain) and Werkleitz (Germany). They will experience their German premiere in Halle. From October 9th to 11th the exhibition kick-starts with the artists discussing their works with international media art experts (respondents). The festival programme will be supplemented through presentations of students of the media art class of Burg Giebichenstein Halle. Nightly live acts and performances at the Riff Move Club are further components of .move.
The European scene meets the local network of galleries in Halle. Unique locations like the state's museum Stiftung Moritzburg, the galleries Raum HELLROT, dieschönestadt, archcouture, the format filmkunstverleih, the Intecta department store, and the Riff Club will host the new art works. The title .move conveys the concept of the exhibition, including the motion of the picture as well as the motion of the audience fostered by the artistic audio guides of Ralf Wendt and Bertram Weisshaar. Furthermore, many works of the exhibition live through the mobility of the visitor, whether it is at interactive installations or by participating in community projects.

Artistic interest in the moving image began, some might say, with Nam June Paik’s TV manipulations in the 1960s or, others opine, with Walter Ruttmann’s first abstract experimental film Opus 1, way back in the early 1920s; to say nothing of those experiments with moving images pioneered by the like of Eadweard Muybridge in the latter half of the nineteenth century.
And what visions are artists pursuing now, at the start of the twenty-first century? Why is the significance of the moving image in artistic production increasingly on the rise?
In his work, Kommunikologie, media theorist Vilém Flusser differentiates between the magic lantern era, the written word era and that of the technical image, in which we now find ourselves. Flusser understands by ‘technical image’ all kinds of technologically generated image, from photography and film through to traffic signs and pictograms. By illustrating concepts rather than depicting reality, these ‘codify’ the world. Easily misinterpreted, if not downright deceptive, they can distort people’s view of reality. According to Flusser, the meaning of, and approach to technical images must first be learned: ‘Either we live within impermeable walls [composed] of meaningless images or we use these images to build bridges across the world’1.
To build new bridges across the world is the very challenge that lies in using technologically generated images for artistic purposes. Sixteen new projects produced during the ‘European Media Artists in Residence Exchange’ programme (EMARE), fathom the inherent potential of different types of motion picture in a free, experimental manner. They were realized in the course of the last two years, in the framework of a two-month residency in Bulgaria, the UK, the Netherlands or Germany, courtesy of the European Media Art Network: InterSpace in Sofia, VIVID in Birmingham, Impakt in Utrecht and Werkleitz in Halle. The projects reflect their creators’ personal cultural background and often also that of the host country where they were produced. They are as heterogeneous as the diverse cultures, mentalities and languages found on the continent of Europe.
Helene Sommer, Dagmar Keller & Martin Wittwer, Theo Prodromidis and Shu Lea Cheang all address the impact of globalisation processes on Bulgaria’s culture and self-image, whereby the focus rests equally on political, ideological and urban mechanisms. Questions of national respectively individual identity are also peripheral themes in the work of Katarina Zdjelar and Ran Huang, although each takes a very different approach to putting the spotlight on intercultural encounters. While Karen Mirza & Brad Butler examine patterns of civic engagement and the appropriation of urban space in Halle, Ania Molska & Krzysztof Franaszek pursue a similar path in Utrecht. Raymond Taudin Chabot and Tereza Severová, on the other hand, intervene in the actual exhibition venue. And, finally, Nika Oblak & Primož Novak, Kurt D’Haeseleer, Thomas Köner, Paolo Cirio, Don Ritter, and Julio Soto & Scott Petill address cultural and medial phenomena, not infrequently with subversive humour. Visitors’ interaction with the exhibits is provoked on several occasions.
Thus, the exhibition title .move stands not only for the moving image so indispensable to each project but also for the recipient’s physical movement and his/her psychic agility in perceiving new and unfamiliar forms. .move invites visitors to take a walk around Halle, in the inspired company of audio-guides compiled by Ralf Wendt and Bertram Weisshaar, which open up access to the city’s urban spaces in an auditory-associative manner.
In an open forum, on the opening weekend of the Festival, the respondents – international media art experts – will discuss with the artists the various positions on show. They also had been invited by the organisers to write the catalogue texts on the artistic works. The respondent method, derived from the scientific field, will hopefully serve to spur and deepen discourse between the artists, the experts and the public.

Shu Lea Cheang, USA / France
Paolo Cirio, Italy
Kurt D'Haeseleer, Belgium
Ran Huang, China / UK
Dagmar Keller & Martin Wittwer,
Germany / CH
Thomas Köner, Germany
Karen Mirza & Brad Butler, UK
Anna Molska & Krzysztof Franaszek, Poland
Nika Oblak & Primož Novak, Slovenia
Theo Prodromidis, Greece / UK
Don Ritter, Canada / Germany
Tereza Severová, Tczech Republic
Helene Sommer, Norway
Julio Soto & Scott Petill, Spain / USA
Raymond Taudin Chabot, Netherlands
Katarina Zdjelar, Serbia / Netherlands

halle(saale)

2009-10-08T18:55:00.000+03:00

costas gavras full parthenon movie

2009-08-08T17:53:00.000+03:00

after the censorship that the New Museum of Acropolis has performed on the following commisioned work that was on show in the Museum, and using an edited down version of it.

read more (in greek)
http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&ct=4&artId=4530075

Text on Je Mehr es Hervordringt by Pieternel Vermoortel for the catalogue of MOVE exhibition in Halle in October 2009

2009-08-04T18:16:00.004+03:00

A negotiation.

Writing a text about an artwork that has been produced in and is directly related with a specific region this author has never been to is an interesting proposition. It was this alienated position that, when addressing Theo Prodromidis video piece ‘Je mehr es hervordringt’, brought me to the correspondence between Maxim Gorky and Lenin, which I had recently read.
The Russian Soviet writer lived between 1906 and 1913 in exile, for political and health reasons on the island of Capri in Campania, Italy. From this isolated location he continued to support the work of the Russian socio-democracy and especially the Bolsheviks. On this small island, the southern part of the gulf of Naples, far away from the heart of the discussion, he developed his philosophy ‘God-Building’, leading to his suppression by Lenin. Gorky had set up a school, but soon saw himself being left by his students.
The letters, travelling back and forth, likened a commentary, revealing problems and underlying structures of the debate, while Gorki himself moved farther away from the centre of the discussion with every letter. This process of unravelling through negotiation is closely related to the title Theo Prodromidis chose for his work, which loosely translates into ‘the more it becomes apparent’. Interestingly, writing this text on ‘Je mehr es hervordringt’ – knowing the artist but being distanced from the work’s context – evokes the position of the commentator – in a Brechtian understanding – addressing the artist’s approach. Ideally this text is read while watching the video, turning it into a commenting voice over the actual film.

Introduction of the characters

In the film we detect several protagonists: the architect, the musicians, the architecture to be build, the cityscape and the places of artistic production and presentation.
The female architect can be considered as a spy, forming a portrait of the artist. She records the built environment, reflects upon it through various media producing architectural propositions. The musicians, a local heavy metal band, appear on several occasions throughout the film. We can see them first rehearsing in an empty building site, later driving through the city to pick up a musical score in the theatre, and at the very end performing for the city. But it is the city itself, which is the subject of the film. From the architecture we read its social, political and ideological constitution. Further there are three central locations, the Mall of Sofia, Sofia Business Park and Europe Park Sofia; of which Europe Park Sofia with it the Europe Tower is yet to come. This site reveals through its potential, the current state of Sofia. Spread throughout the city these commercial architectural structures evoke the region’s adoption of free-market capitalism. In contrast to that, we are presented with the footage of a theatre owing much to a strong communist aesthetic.
Registration of a social political landscape
A heavy metal band is rehearsing in an empty building site in front of Sofia’s business centre; the view is rhythmically interrupted by footage of the sharp-edged architecture taken from steep angles. The thick sound, characterised by highly amplified distortion, echoes through the building and the band members’ address each other, defining their relations and interpretation of the cityscape surrounding them.
In the following scene, the architect is by herself in an office – we are still left in the unknown whether she is actually an architect or a spy. On the table we see plans, images of buildings, and modernist icons such as Mies van der Rohe’s Seagram building. The camera moves over a collection of antecedents, references, influences, and plans, reflecting and framing the position of the design at hand. On the wall we detect a map locating the different building sites in the city. Images of the commercial structures are attached to this plan and show the future shape of the city. She answers the telephone and… Prodromidis reminds us of the nature of the work. Instead of satisfying our expectation of a standard filmic narrative: he has her citing in German from Hegel’s work The Science of Logic. We cannot follow. She speaks to fast. But given the luxury of knowing the text we could understand this passage as a signifier for the artist’s approach to his work. The quote is serving as a catalyst to jump to the next sequence while we are made aware of the role of the actress and our own as viewer. We see the architect drawing over the material in view, moving into the painting of triangles: red, black and blue on tracing paper. A book by Berthold Brecht is in view, pointing us once more towards the act of intertwining the work and its very critique. With the French Nouvelle-Vague in mind, the insertion of philosophy is considered as an object and is part of the film set. He negotiates the present, future and past by translating the building into various media while making no attempt to suspend the viewer’s disbelief that there is a plot in the sequence of the moving images.

The act of translation

We find ourselves in a theatre. Architectural features, witnesses of a communist aesthetics reveal the history of the city of Sofia. A set is being built and references to constructivism with it. Triangles are the main shapes occurring. (I wonder weather it is indeed possible, that due to the simplicity of these basic geometric forms, a new beginning can be signified.) The architect recites again; a quote from Walter Benjamin Goethe’s Wahlverwandschaften. Cinematic time and space seem to break apart due to this insertion. As described in the quotation ‘the subject matter and the truth content, united in the work’s early period become apart during its afterlife’, the theatre’s architecture captured by the camera and the set design are negotiated in a future context. The architect takes notes on a musical score – processing the building through yet another medium into a musical notation this time, as an immaterial state of the architecture. Throughout the movie it is the same building, The Europe Tower, that is captured from a different angles, simultaneously performing as a notation and as a cultural object. Its references and the ideological state are abstracted.

The simultaneous production of architecture

We follow the heavy metal band tracing the city from East to West travelling through the trajectory of the film. Building sites, a huge amount of towers appear in front of us. We arrive in the historical centre where the places for cultural production are connected to the urban layout. The front man of the band picks up the musical score left behind by the architect in the theatre – after which the band starts playing. All this in front of the Mall of Sofia next to a socialist apartment block locally referred to as the ‘Chinese Wall’. To choose a heavy metal band to express form into music may seem surprising, as we know this research from early modernism where form was performed trough serialist systems. Here instead, the musical antipode for the Europe Tower is found in the aggression and power of heavy metal, while the humble position of the underground scene is criticising the current political and social state.
These transformations between materiality and immateriality contain the memory of every single one, a memory that is captured through the movement of the camera.
The architecture that is yet to be built is created and rehearsed. The constructivist structures of the set design sketch out the angles of the camera to represent form. In parallel we experience a musical and cinematic performance; of the band and the camera. The camera does not register its environment anymore but expresses the architecture and its critique by creating an affectionate and expressive cityscape.
Representation as production
Now the props and the film are displayed or displaced in a German rather then in a Bulgarian context. Emare commissioned the film, and this exhibition in Halle, Germany, works as a time loop. By placing the set-design next to the projection Theo Prodromidis reflects upon the origin of the production of the work and tests the correlation between representation and production. The incorporation of time is a common thread throughout the artists work. The relation of the work to its present state is in constant dialogue with the past and the future, negotiating and creating its own position. As such the negotiation of this particular architectural form reveals the history, current state and potential future of the region in which the film is produced. The underlying structures and problematics become more and more apparent.

Pieternel Vermoortel

©The author 2009

Images:© Theo Prodromidis 2008

serenading athens

2009-07-24T18:35:00.000+03:00

In memory of the honey years

2009-07-16T18:30:00.002+03:00

Ranciere VS Badiou : Common/Wealth Championship@ Birkbeck March2009

2009-03-24T01:03:00.001+02:00

Communism, the word. JLN 09

2009-03-23T23:57:00.000+02:00

Communism, the word. (Notes for the London conference, March 2009)

Not the word before the notion, but the word as notion and as historical agent.

« Communism » is a word with a strange story. It is very difficult to rigorously trace its origin. Nevertheless, it is sure that the word “communist” existed already in the XIVe century, with the meaning of “people having in common a property belonging to the category of “main morte” – that is, not being submitted to the law of heritage” : a monastery belongs to the community of the Monks, which is, as community, independent from the individuals. It seems that at the same time and even before, from the XIIe century, the same word designated some aspects of communal law and was linked to the communal movement which expanded as the beginning of a bourgeoisie.

Later, namely in the XVIIIe century, the word appears in a text written by Victor d’Hupay de Fuveau in 1785 – four years before the French revolution. It designates the project or the dream to found a community of life – which precisely is supposed to replace that of the Monks.

Here for example a quotation of d’Hupay :

Cette union et cette communauté de régime moral économique serait praticable par pelotons, dans tous les états, sans confondre les fortunes, eu égard au juste mérite de divers talents, moyen que n’avaient point encore voulu admettre les Zélateurs de la République de Platon. Elle fortifierait l’amitié humaine dans chaque profession, en excluant toute vaine et extérieure distinction, odieuse dans une même classe de Citoyens : rivalité puérile qui confond et entraîne ensemble tous les états à leur ruine et à tous les crimes. Tel fut l’abus funeste auquel remédia par ses simples Lois Somptuaires le bon Roi Idomenée, modèle de nos deux Henris. Les Agapes des premiers Chrétiens tendaient au même but, en réunissant les Hommes dans cet esprit de simplicité le plus propre à maintenir la paix et la religion. Il appartiendrait donc à un Prince qui voudrait mieux mériter le titre de Père de la Patrie, que tous ceux encore qui ont favorisé l’établissement des Moines, devenus inutiles aujourd’hui, placent ces vrais et nouveaux Modèles de tous les états, chacun relativement à leur fonction, dans les divers Monastères qui se dépeuplant tous les jours, semblent attendre une meilleure destinatio

D’Hupay was a a friend of Restif de la Bretonne’s, who is known to be the first to present, among the several kinds of government, the « communism or communauté » . In his autobiography (“Monsieur Nicolas”), he expounds it as one among 9 types of government and writes this one is only effective for some people of South America, who “work together in the morning and play together in the afternoon” (this is not very different from what Marx says in German Ideology).

A short time later, at the time of the French Revolution, (and this is well known), Gracchus Babeuf, taking part in the first “Commune insurectionnelle de Paris”, used several times the word “communautariste” in the context of his thought about the “Egaux” and the phrase “communauté nationale”.

Beside the explicit use of the word, we have to remember how other nouns designated the same thing, for example in the doctrine of the English “Diggers” of the XVIe century, who spoke of the land as a “common treasure” and who belonged to the time of the first English Revolution, which ended with the creation of the first Republic under the name of Commonwealth which had at the time almost the meaning of “res publica”.

Actually, those historical data are unable to give us the origin and the meaning – or, even better, the sense – of “communism”. No history, no etymology either, can produce anything like sense.

But there is something we may understand from those data : something has been at stake with this word, with the invention of it and with the attempt or the need which was involved in it. Something – which is still in front of us, which is still to be discovered, or which is still to come.

Communism – the word, again. The word as presence, as feeling, as sense (more than meaning).

To a certain extent, it seems strange that the inquiry or commentary about this word should be so rare. As if it were always considered as self-evident… It is, in a way – but in which way, this deserves a little more reflection …

Even if history is not enough to explain what we could call the "destiny" of this word, something seems to be positive : community - koinonia, communitas - emerges at times of profound social transformations and/or trouble or even destructions of social order. This is the case at the time before the Christian era as well as at the final time of feudalism or later at the time of the first industrial revolution. The first time was that of the transformation of the whole social and cultural structure of the antique world - that is, the final achievement of what had opened his antique world itself : the deconstruction of agrarian culture and of theocracy. Such a deconstruction makes clear, or pushes to the foreground what was hidden under or inside the construction : that is, the togetherness of people (admittedly, even of people with every other being like animals, plants, even stars and stones...). Before and out of the Greek - occidental - moment, the togetherness is given first. We call that "holistic society", supposing that such society understands itself as a holon, that is a whole. To the whole we oppose the parts - as parts taken out of their whole - or a togetherness of several wholes - that is, of individuals. In both representations the same question arises : what becomes of togetherness when a whole is not given, and perhaps even not to be given in any way ?

Thus arises koinônia or I would say the drive to it, the drive to community. It comes or it emerges, perhaps it constitutes itself because what it calls, what it names or designates is not or is no longer given.

Certainly, many important features or trends of common life – or, to be more precise, life in common - are already given with the first kind of mankind, as certainly as precisely the first kind of mankind is or has never been an individual but a group, a gathering of many. But as far as we can see, something of the togetherness is given - and is given with or through an aspect of the whole, of totality (which has nothing to do with what has been called totalitarianism).

If togetherness is given without this aspect, that is, if it is given as a society - an association instead of, say, an integration like the family, the tribe, the clan - then the association as such opens a questioning about its own possibility and its own consistency : how is it possible to associate those who seem not to want it or even to reject it. Society then is what its members - the socii - have to accept and to justify. Communitas on the contrary, or communio, is invented as the idea of what justifies by itself the presence and even the existence of its members.

Communism is togetherness - the Mitsein, the being-with - understood as the belonging to existence of the individuals, which means, in the existential meaning, to their essence. Society means an unessential - even if necessary - link between individuals who are, in the final analysis, essentially separate.

(I will not enter into the analysis of the word socialism neither in general nor in Marx’s text. As we know, for several historical reasons but as well - this is my belief – on account of the strength and depth of the meaning of the word (of the image, of the symbol), communism alone took and kept the force of more than a political choice, a political line and a party.

This, for me, is the point : communism says more and says something else than a political meaning. It says something about property. Property is not only the possession of goods. It is precisely beyond (and/or behind) any juridical assumption of a possession. It is what makes any kind of possession properly the possession of a subject, that is properly an expression of it. Property is not my possession : it is me.

But me, I, never exists alone. It exists essentially with other existing beings. The with is no external link, it is no link at all : it is togetherness - relation, sharing, exchange, mediation and immediation, meaning and feeling.
The with has nothing to do with what is called collective. Collectivity means collected people : that is, people taken together from anywhere to the nowhere of the collectivity or of the collection. The co- of collective is not the same as that of communism. This is not only a matter of etymology (munire versus ligare) . This is a matter of ontology : the co- of collectivism is a mere external "side by side" which implies no relationship between the sides or between the parts of this "partes extra partes".

The co- of a communism is another one. It is, in the terms used by Heidegger about the mit of the Mitsein, not a categorical but an existential with (mit, co-). A categorical one means, in a more or less kantian way, that it is merely formal and does nothing more than distinguish between with and without (you are here with me, but you could be here without me ; it does neither disturb the fact you are here, nor the fact that you are you as I am me). An existential with implies that neither you nor me are the same together or separate. It implies that the with belongs to the very constitution or disposition or as you may wish to call it - say : to the being of us. And there is more to it : only in this case is it allowed to speak of a "we" - or still better : only in this case is it possible that a we comes to be spoken. Or even better : if the we can only and each time be a speech act, then only a we existentially spoken may perform its significance (what is exactly this significance is another matter : for now, I note only that it implies a relationship, not a mere side-by- side).

(Another parenthesis - sorry ! It is not sure that there is, absolutely, something like "a mere side-by-side". Side-by-side is already taken in a relationship. But we may discuss this point later.)

By putting together the various arguments I have used so far, I can say : communism is the speech act of existence as it is ontologically being-in-common. This speech act claims (for) the ontological truth of the common, that is the relation - which ultimately is nothing else than sense.

(I can come back later or elsewhere on this identity of sense and relation - as well as the identity of truth and existential co-)

Further : the truth of the common is property. Property does not mean only the possession or the belonging. In a reverse way, one should rather say that possession or belonging may only be truly understood and determined if property is first understood.

Marx wanted to open the way for a property he calls "individual property" just as distinct from "private property" as from "collective property". Private and collective refer both only to the realm and to the category of law. The law knows only the formal and external links. Individual property means : property which is proper to the proper subject (we may call it "person" or even, as Marx does in this passage "individual").

Subject means the capacity of what we could call “properness” : the way to enter a relationship or to engage in a link, an intercourse, a communication, which has nothing to do with possessing something (but may be possible as well with things, objects). I am proper in so far as I commit myself as well as I communicate, that is, as the word makes clear, I am in the common (which in English can be the name for the common or communal place), I am made of it, by it, to it. Freud is the best way to understand it : as he states, the I or the ego is only a small disk, almost a point, emerging at the surface of the large it which is the totality of the other being of the world. Even in solitude, I am made of the whole world as it takes with "me" or as "me" a new singular point of sensitivity.

Communism, therefore, means the common condition of all the singularities of subjects, that is of all the exceptions, all the uncommon points whose network makes a world (a possibility of sense). It does not belong to the political. It comes before any politics. It is what gives to politics an absolute requirement : the requirement to open the common space to the common itself - that is neither to the private nor to the collective, neither to separation nor to totality - but without permitting any political achievement of the common itself, any kind of making a substance of it. Communism is a principle of activation and limitation of politics.

At this point it becomes necessary to question the -ism. Any -ism implies a system of representation, and a kind of ideologization (in the marxian meaning as well as in the arendtian meaning of ideology). Cartesianism is the ideologization of Descartes's original drive.

I do not want to go into the question of historical or so-called, so oddly called real communism. Communism is still exposed to the jeopardy of becoming an ideology and should lose its -ism. The word is commun without -ism. Not even commun - common, kommune, any thing that could be taken as something like a form, a structure, a representation - but com. The Latin preposition cum taken as the universal pre-position, the presupposition of any existence.

This is not politics, this is metaphysics or, if you prefer, this is ontology : to be is to be cum. (At the very moment I am writing this, I am surrounded by a singing crowd of futbol aficionados on a plaza in Madrid : there is there a multitude of symbols, problems, feelings about the common) But it asks politics this question : how is it to think about society, government, law, not with the aim of achieving the cum, the common, but only with the hope of letting it come and take its own chance, its own possibility of making sense – if, as I wish to suggest, any sense is necessarily common sense or, if not “common sense” in the common meaning of the word, then in the meaning that any sense is made of communication, of sharing or exchange. But of an exchange which is not an exchange of possessions, but an exchange of property : where my property becomes proper by its own commitment ; sometimes this is called “love”, “friendship”, sometimes “faithfulness”, sometimes “dignity”, sometimes “art”, sometimes “thought”, sometimes even “life” and “sense of life” – under all those names there is nothing else than a commitment to the common.

***

If the question of communism is the question of property - namely, the question of neither collective nor private property but of individual as well as common property, then it raises a double question :

1)what does it mean to be both "individual" and "common" ? How are we to understand "the individuality of commmonness" and "the community of individualness" ?

2) how are we to think of wealth and poverty in the realm of common-individual property?

To the first question I would like to answer by arguing that it has to be taken in terms of singular plural, which has other implications than "individual-common" ; I do not want to address this matter here (I have already written some pages about it) ; but to say the least here I would suggest that singular-plural avoids the jeopardy of the double substantiality which may be involved in "indidual-common")

2) concerning wealth and poverty, the question is clear as it is obviously presented to us : wealth means to possess more than common life needs, poverty to have less. The first commun(ist) command is obviously that of justice : to give to the common what common life needs. This need at the same time is simple, evident (in a way, it is included in human rights - which nevertheless may be discussed from other points of view) - and it is nevertheless unclear : from the need to the desire or to the wish, there is no simple nor clear difference.
It is then necessary to think differently. We shall not only take a first step of "needs" and their "satisfaction" - even if, of course, we shall absolutely consider a level of elementary or minimal satisfaction. But we shall as well consider that infinity is involved in each need and as the very essence of it. Need is to be taken as an impulse to get something (like bread, water or space) but as a drive toward what is not a thing, and maybe is nothing - but infinity.

At this point we are close - again... - to capitalism. that is, to infinity taken as endless accumulation of things (which are all equivalent, as measured by the very possibility of accumulating them, whose name is money - money taken itself as the endless process of making money). Capitalism is endlessness instead of infinity, or infinity as endless production of capital itself.

This has been, so to speak, a choice of civilization. At one point (even if this point is extended through some centuries) the western civilization opted for endlessness. This point was the one where infinity as the absolute given in each existence changed into infinity as an endless process toward accumulation.

Of course it has been connected with a change about wealth.

Control, regulation of the market is not enough. The challenge is not only about managing the system of production-consumption

It is about the meaning of wealth. Wealth and poverty may have two quite different uses and meanings. One can be accumulation vs disaccumulation, if I may say so, or getting rich vs inpoverishment.
Another can be what I would name glory vs humility. ("The Humble", the name of a virtue became the name of poor people...).

Possibly glory and humility could not even be called wealth and poverty. They are related to each other not as the plus to the minus but like, let’s say, a monk in his simple frock facing a golden altar. Or myself listening to Beethoven’s quartets.

Possibly this relationship, whose proper name is adoration or worship, which names a kind of prayer as well as a form of love, never took place as such in society or was always already mixed with or transformed in the opposition between wealth and poverty. Nevertheless, as a matter of fact, the couple rich/poor as such and as a philosophical as well as moral and religious theme or topic was formed precisely at the time of pre-capitalism, that is in Antiquity, between Plato - and the critique of money making sophistes - and Christ - with his strong rejection of wealth. This age has been the first, and in a sense maybe the last, time of the critique of wealth, that is of no longer thinking of it as glory. On the contrary, thinking of it as the fake brightness par excellence.

Our civilization is a schizophrenic one that thinks its own value, its main value is fake.

The question of property is the question about the proper property, which belongs to the proper "person" : that is, of the proper "wealth" (or "glory" - or, this is the same in a way, the proper "sense"). Such a proper property may only be common. As private, it makes no sense (sense for a single one is no sense at all) ; as collective it makes the same effect for the collective is a single - mechanical - unity, not the plurality of the common.

Common is the adequate word for the properness of being, if being means ontologically being “in common”.

Jean-Luc Nancy

Serenade to Spectacle(2006) screens in Video.it, Torino, Italy

2009-03-23T20:05:00.002+02:00

work/studioconstruction/odefuture/test

2009-03-19T19:23:00.002+02:00

future work/09/futurearchive2

2009-02-12T20:46:00.001+02:00

future work/09/futurearchive

2009-02-12T20:45:00.002+02:00

Edno Magazine, Bulgaria Interview in english

2009-01-13T21:56:00.005+02:00

Edno Magazine issue 76, pp 76-77
Theo Prodromidis
A Greek artist made a film in Sofia

Theo Prodromidis is an artist, working mostly with media. He was born in Thessaloniki, but he lives in London for 10 years now. Last autumn he spent two months in Sofia as a resident of the InterSpace Media Art Centre in the frame of the EMARE (European Media Art Network) residency. Theo Prodromidis graduated from the prestigious Goldsmith College in London. His work in the field of art is varied– he does photography and performances, he paints, from time to time he resorts to digital media, but he expresses his ideas mostly with films. For the first time he showed his works done in Bulgaria at the exhibition and events programme Stay, Stay, Stay that took place in the former Sofia Central Bathhouse (the old Secession building is now being renovated and will become a classy spa-centre and a history museum of the city). Theo presented at the exhibition a sculpture and collages. His works were something like a trailer to his film Je mehr es hervordringt that he shot during his stay in Sofia. Here is what Theo told me when I visited him in his atelier just a few days before he left Sofia.

How have you chosen to come to Bulgaria?

I wanted to make a film about Bulgaria since it entered the European Union. The subject that I explore in my work is the city – as an urban landscape and architecture. When I learned that there is an opportunity for a residency here decided to shoot a film about Sofia. I am interested in the way the city landscape has been changingin the last years. Another subject is the investment – not just in terms of financing. I mean investments in ideas, culture and art – for example an artist can invest in his work given value that gradually increases and at a certain moment it becomes an artwork with a critical potential. An investment can be something very beautiful. So my work in Sofia is an investment in the city.

Most of the people in the team you worked with were Bulgarians. How did you find them?

It was not very easy because usually I work with people that I know and in most of the cases they are my friends. When I arrived in Sofia the first thing I did was to take a bicycle and go round the city searching for places that I like and find interesting and also to get used to the people and the way they inhabit the city environment. Bit by bit I started to find the track, to get to know some people and to ask them about both life in the city and about the pragmatics of a production there. My initial idea was to do something related with the shopping malls that are being built now; I had in mind something like a performance. I wanted it to be based on the fact that the malls actually shift the centre of the city toward its periphery and become the new centre. But eventually I decided to concentrate on the new architectural characteristics of the city and in the city.

Where does your deep interest in architecture arise from?

What I want to research is why certain buildings inhabit a specific space in specific time. At the Stay, Stay, Stay exhibition I showed a sculpture which was the visual equivalent of the Europe Tower project in Sofia. I exhibited also altered found images of socialist buildings that I found in books published by the communist regime. I tried to apply aesthetic manipulation to these buildings.This action was very much influenced by the Suprematism and the result resembled a movie story-board – the triangles that I added to the pictures represented the camera, and the lines – its movements. My aim was to visualize a possibility in the buildings with the means of the cinematographic language.

Tell me more about your film Je mehr es hervordringt that you made in Sofia.

At the beginning of the movie we see how Linda, the main character, observes the construction site of the future Europe Tower in Sofia. In the next scene we land in Sofia Theatre where we see stage design students making a stage reproduction of the same building. This is the transformation of the building process into a scenic construction. At the end the whole process passes over into the music of the metal band that plays on a building block opposite to Sofia Mall. These three scenes are symbolically linked by the sense of the city they create.

What were your criteria in choosing the music?

I wanted to find the musical antipode to Europe Tower which is very pure in its form but at the same time very aggressive. For me metal music best translates the image of this tower into sound. In the last century modernist composers transformed the form into sound using serialist systems or electronic music. According to me, Sofia’s urban landscape cannot be represented by it. I had to find something more powerful. Another issue was that the metal music remains underground and very rarely reaches the mainstream. The bands that play such music are absolutely aware of the fact that they will never become very popular. I work often with musicians. I like to participate in the process of creating of muisic because it is similar and also different to the creative process of a visual artist.

Why does the main character in your film speak German?

This character is to a great extend autobiographical. The framework of the residency expects from me pretty similar things to what the character is doing– observation, transformation and the offering of an outcome. The choice of having the main character related to Germany is also because I came here thanks to the EMARE network that is based in Germany, in Halle where the film is also going to be exhibited next year. And the architectural office that designed Europe Tower is German as well. I think that Bulgaria has a long historical connection with Germany – also Sofia sometimes reminds me of East Berlin.

I was very impressed by the way language is used in your film.

The aim of the text was to function as Brecht’s Verfremdungseffekt. Actually the role of the text is of relative importance to the action, but still it creates a totally different feeling of space. The fragments where you see photocopies with text cut the flow of visual pictures. When I use the word in my work I want to give it a very pure form and to represent it almost as an object. For this work, I chose pretty difficult texts – by Benjamin and Hegel. It depends on the spectator if the text will be useful for him/her. Actually it is almost impossible to understand these texts from the first viewing. It is more likely that they make one eager to see the film again. And these are texts that we read over and over again as well.

How do you find Sofia? Do you have a critical attitude towards its constantly changing landscape?

Sofia is a city full of contradictions. It is interesting for me how the political and historical context changes it. Capitalism transforms the city with slight regard to past and future but the development of the urban landscape is likely to be dependent on the political regime. It changes the strategies of how a building should operate for example – in the socialist times everything was grey and now there is the other extreme of the exaggerated gaudiness. I am not in to criticize but I am convinced that we should forge history in order to think of the future. My aim is to create aesthetical works that are like artistic reportages.

Text: Boyana Gyaurova
Photo: Mihail Novakov

athens gaza mia maza

2009-01-11T15:09:00.002+02:00

interview with Boiana Gjaurova for Edno Magazine issue 76, pp 76-77

2009-01-06T17:32:00.003+02:00

http://zine.edno.bg/showissue.php?issueid=76

in english soon...

Тео Продромидис е класически медиен артист. Роден е в Солун, но от 10
години живее в Лондон, а тази есен прекара два месеца в София
благодарение на Интерспейс и германската програма Емаре за обмен на
опит в областта на медиийното изкуство. Завършил е престижния
Голдсмитс колидж в Лондон. Заниманията му в областта на изкуството са
доста разнообразни – прави фотографии и пърформанси, рисува, от време
на време прибягва към дигиталните медии, но най-често изразява идеите
си с медията филм. През октомври за пръв път показа свои произведения в
България в рамките на изложбата Остани, остани, която се състоя в
Централна баня, (мястото скоро ще бъде превърнато в лъскав спа център и
в музей на банята, така че това беше една от последните възможности да се
види в сегашния му вид). Тео Продромидис участваше в експозицията със
скулптура и колажи. Може да се каже, че произведенията му изпълняваха
функцията на нещо като трейлър към филма му Je mehr es hervordringt,
който той направи по време на престоя си в София. Ето какво ми разказа
Тео, когато го посетих в ателието му в стара кооперация на улица
Бенковски, броени дни преди да си замине от България.

Как попадна в България?
Исках да направя филм в някоя страна като България или Румъния, която
съвсем наскоро се присъединила към Европейския съюз. Темата, която най-
много ме вълнува в работата ми, е града – имам предвид градския пейзаж и
архитектурата. Когато видях, че има проект за медийни артисти с престой в
София, ми се дощя да снимам филм във вашия град. Интересува ме как
градският пейзаж се е променил, откакто сте членове на Европейския съюз.
Друга тема, която ме вълнува, е инвестицията, нямам предвид чисто
финансовия аспект. Става дума за инвестиция в областта на идеите,
културата или пък в изкуството – например един творец инвестира в своята
работа определена стойност, която постепенно се разраства и в един
момент се превръща в художествено произведение с критичен заряд.
Инвестициите могат да бъдат нещо много красиво, така че моята работа в
София е един вид инвестиция в града.

Екипът, с който работиш, се състои предимно от българи? Как ги
откри?

Не беше много лесно, защото обичайно работя само с хора, които
познавам, в повечето случаи те са мои приятели. Когато пристигнах в
София, първото нещо, което направих бе да взема едно колело и да
обикалям из града в търсене на места, които ми допадат, а също така да
свикна с хората и начина, по който те се движат в градската среда.
Постепенно започнах да се ориентирам и да се запознавам с разни хора и
да ги разпитвам за монтажисти, за оператори, както и за актьори, които
говорят немски. Също така исках да открия подходяща метъл група. Моята
първоначална идея беше да направя нещо свързано с моловете, които се
строят в момента – представях си нещо като пърформанс. Идеята беше
базирана на факта как моловете постепенно изместват центъра на града в
неговата периферия и се превръщат в новото му средоточие. Но в крайна
сметка реших да се концентрирам върху новите архитектурни особености
на града.

Откъде идва задълбочения ти интерес към архитектура?

Всъщност това, което ме интересува е да открия, защо дадени сгради
обитават конкретно пространство в точно определено време. Примерно на
изложбата в банята Остани, остани показах скулптурата, която е
визуалния еквивалент на проекта за Europe Tower в София. Освен това бях
изложил снимки на соц-сгради, които открих в стари книги. Опитвах се да
подложа тези постройки на естетическа манипулация. Тази акция беше
силно повлияна от супрематизма, а също така напомня на сториборд за
филм – триъгълниците, които съм добавил към фотографиите, изобразяват
камерата, а линиите движението на камерата. Всъщност целта ми беше да
визуализирам сградата с помощта на кинематографичния език.
Разкажи ми повече за филма Je mehr es hervordringt, който направи в
София?
В началото на филма виждаме Линда, главният персонаж на филма, как
стои и наблюдава строителната площадка на бъдещия Europe Тower в
София. В следващия момент попадаме в театър София, където
наблюдаваме как студенти правят сценична репродукция на същата тази
сграда. Това е трансформацията на строителния процес в сценичен образ.
Накрая целият този процес преминава в музиката на метъл групата, която
свири на строежа срещу Бизнес парка. Връзката между трите сцени е доста
символична – основното сходство е чувството, което те създават за града.

Кои бяха критериите в избора ти на музика?

Исках да открия музикалната противоположност на Europe Tower, която е
доста изчистена като сграда, но едновременно доста агресивна. Метъл
музиката според мен най-добре превежда визията на тази кула в звук. През
миналия век композиторите от епохата на модернизма траснформираха
формата в звук, служейки си най-често с електронна музика. Според мен
градският пейзаж на София обаче не може да бъде представен чрез
електронна музика. Трябваше да открия нещо по-силно. Освен това ме
привлича факта, че метъл музиката в повечето случаи остава в
ъндерграунда и много рядко достига мейнстрийма. Групите, които правят
този вид музика, са с пълното съзнание, че никога няма да станат много
популярни. Аз много често работя съвместно с музиканти. Харесва ми да
участвам в процеса на създаване на музика, защото според мен той е много
сходен с креативния процес на визуалния артист.

Защо главната героиня във филма говори на немски?

Този персонаж е замислен доста автобиографично. Картината, която
пресъздавам, до голяма степен рефлектира моя престой в София –
наблюдаване, трансформация и даване нещо в замяна. Фокусът пада върху
Германия, защото съм дошъл тук благодарение на германска програма за
обмен, затова филмът ще бъде показан догодина в Хале, а освен това и
компанията, която прави Europe Tower е немска. Смятам, че България по
някакъв начин е свързана с Германия – София за мен е като източен
Берлин, що се отнася до архитектурата и начина на живот на хората.
Силно впечатление ми направи използването на текст във филма.
Целта на текста е да служи като Брехтовия похват на отчуждение.
Всъщност ролята на текста е доста второстепенна за самото действие, но за
сметка на това пък създава съвсем различно усещане за пространство.
Откъсите, в които се виждат фотокопия с текст, прекъсват потока от
визуални картини. Когато използвам писмената реч в произведенията си,
имам желанието да й придам много изчистена форма и да я представя по
възможно най-обективен начин. Избрах доста сложни текстове – на Брехт,
Бенямин и Хегел. До голяма степен зависи от зрителя дали текстът може да
му бъде полезен. Всъщност е почти невъзможно от един прочит на тези
текстове те да бъдат разбрани, по скоро те амбицират зрителя да гледа
филма отново. Същото е и със самите текстове – човек непрекъснато се
връща към тях.
Как ти се струва София? Имаш ли критично отношение към

непрекъснато обновяващия се облик на града?

София е град пълен с противоположности. Интересът ми се върти около
това как политическият и историческият контекст променят града. Става
дума за начина, по който капитализмът преобразява града, без да се
съобразява с миналото и с бъдещето. Развитието на урбанистичния пейзаж
до голяма степен зависи от политическия режим. С него се променят и
стратегиите как да се презентира примерно една сграда – докато през
социализма всичко беше сиво, сега сме преминали в другата крайност на
прекалената шарения. Аз не съм в позицията да изразявам критика, но
смятам, че историята трябва да се уважава и освен това не може да не
мислим за бъдещето. Моята цел е да създавам чисто естетически
произведения, напомнящи на артистични репортажи. А моите герои са
далеч от мейнстрийма, в повечето случаи става дума за хора като мен –
артисти.

текст бояна гяурова

фотография михаил новаков

"...of City and Time", Moving Image in Contemporary Greek Art

2008-12-14T09:11:00.003+02:00

http://www.alternativefilmvideo.org/

ALTERNATIVE VIDEO/FILM FESTIVAL 2008

On Saturday, 13th December 2008, at 17.00’ hrs, at Hall B of Dom Kulture ‘Studentski grad’ (Akademski Filmski Centar) Stefanos Tsivopoulos in collaboration with the Alternative Video/Film Festival and as part of the program VIDEOGRAPHY OF THE REGION will present a compilation of video works and films from contemporary Greek artists under the title:

"...of City and Time"

Moving Image in Contemporary Greek Art

“...Of City and Time" is an attempt to register the way Greek artists exploit the medium of video and film in order to react on critical issues of the Greek society.

The presentation has two distinct conceptual parts. In the first part the films are focusing in the relation between Public Space-Architecture-History and on the other in the triptych Private Space-Memory-Time while the succession of films create overlapping readings based on these two general themes.

The compilation of works underlines the intentions and aspirations of a younger generation of Greek video artists and filmmakers, that use moving image as the center of their practice and artistic research.”

-Stefanos Tsivopoulos

ARTISTS

Loukia Alavanou, Maria Antelman, George Drivas, George Loukakos

Pantelis Makkas, Theo Prodromidis, George Sapountzis, Eva Stefani

Stefanos Tsivopoulos, Maria Zervou

SCREENING PROGRAM (17.00-19.00 hrs)

Stefanos Tsivopoulos, Land, 09 min, 2006

Eva Stefani, Acropolis, 26 min, 2001

George Sapountzis, Yucca, 03 min, 2005

George Loukakos, Scrambling, 28 min, 2004

Maria Antelman+George Drivas, GPS, 1,5min, 2001

BREAK

George Sapountzis, Gold, 6 min, 2006

Theo Prodromidis-Magnificent Capital, 32 min, 2007

Loukia Alavanou- Gheppeto's Clocks, 05 min, 2007

Maria Zervou, The Doll, 03 min, 2005

Pantelis Makkas, 26, 26 min, 2007

George Drivas, The Decision, 05 min, 2007

-

WHAT IS 'VIDEOGRAPHY OF THE REGION'

Long term project Videography of the region was established in Academic Film Center in 2006, with the idea to contribute in mapping and connecting current centers of production, initiatives, authors and festivals in the region which deal with video and new media. So far, in the frame of this program we presented artists among which are Nasko Kriznar (Ljubljana), Davide Grassi (Ljubljana), Aleksandar Muharemovic (Osijek); curators Evgenija Teodosijevska i Zlatko Teodosijevski (Skoplje), Ibro Hasanovic (NBA projekat, Srajevo); festivals Videomedeja (Novi Sad) and Smotra kratke video forme (Podgorica); centers Kino klub Split and Protok (Banja Luka). This year we have the honour to present for the first time in Belgrade a selection of Greek video art works and films, in collaboration with Stefanos Tsivopoulos, artist and curator of the screening.

This project is supported by the Ministry of culture of Serbia. Author of the project: Aleksandra Sekulic.

http://www.alternativefilmvideo.org/

documentation of exhibited work in Stay, Stay, Stay

2008-10-27T13:25:00.004+02:00

Untitled (towards all her future constructions, 10.08, Sofia), 2008, acrylic spray on print, 85cmx60cm.

Untitled (from all his modern monumental structures, 09.08, Sofia), 2008, acrylic spray on found paper, dimensions variable.

Untitled (film prop, for the performance of a stage, Sofia Theatre),
2008, wood, cardboard, 550cmx350cm.

Invitation for the premiere of "Je mehr es hervordringt"

2008-10-24T16:07:00.001+03:00

STAY, STAY, STAY exhibition views 1

2008-10-13T11:50:00.002+03:00

film prop/stage set/

2008-10-09T20:22:00.000+03:00

two of the past

2008-10-07T19:02:00.002+03:00

STAY, STAY, STAY

2008-10-07T09:17:00.002+03:00

Stay, Stay, Stay
The exhibition and events programme Stay, Stay, Stay involves artists whose work features an element of exploration of places as well as it conveys the notion of "opening".Their installations, performances, videos and objects often allude to cultural, social and political facts and phenomena, which though not necessarily invisible or inaccessible, often remain hidden or unnoticed by society.

Central Bathhouse, 1 Banski Square, Sofia
11-25 October 2008
working times:
Monday to Friday: 12:00 – 18:00
Saturday and Sunday: 11:00 – 18:00

Corinne May Botz, Petko Dourmana, Alicja Karska and Aleksandra Went, Dagmar Keller/Martin Wittwer, Daniel Kunle, Min Kyoung Lee, Iassen Markov, Gergely Nagy, Olof Olsson, Theo Prodromidis, Henrietta Rose-Innes and Kaiwan Mehta, Venelin Shurelov, Helene Sommer, Lisa Steele and Kim Tomczak, Kamen Stoyanov, Krassimir Terziev

curated by Margarita Dorovska and Antonia Lotz

Stay, Stay, Stay is an exhibition about places – places people pass by without paying attention to and places with which one stays – experiences, which linger in the mind. Some of them are facts from our daily route, passing-by landscapes, physical presence left unnoticed. Yet, they are part of constructed environments, with historical, social, cultural layers, subject to registration, reminiscence and exploration. Places changed by the time, changed in line with somebody's decision, squeezed between intentions, assigned purposes and reality. Becoming subject of artistic production, they come into sight, become visible and possible to observe, sharpen the senses for perceiving the traces of time and dynamics of social space. And so they stay, despite changes and physical erasure.

... somebody's train station in Berlin, no longer existent hotel in Gdansk, a lonely church in Rome, recently built to socially revive one neighborhood, a bingo hall in the subway of a central railway station, an oversized neon billboard from the mid 60s in Sofia, built to represent the traffic light substituting the traffic policeman, but also the party line from that time, architectural landscapes from Berlin and Vancouver, places, captured and archived through the camera of a restless traveller since 1950, a tropical amusement park, built in a facility meant as the biggest hangar in the world, situated in the former soviet military area near Berlin, property development sites, hesitating between present tense and projected future, a place, nominated to gather artist and audience and tested as a condition, sufficient for being entertained...

The exhibition is complemented by a programme, held in the first two days after the opening and the last day of the show. Taking place in a city developing rather speedy than planned, it quietly confronts the participants with different perspectives and standpoints to facts and phenomena from the physical environment and provokes sensitivity and intellectual engagement with their own surrounding. Featuring performances, talks, screenings, discussions and a literary reading, the programme is designed as an inseparable entity of the exhibition, which will be closed with the first public presentation of an epistolary project between a writer from Cape Town and an architect from Bombay. Leaving the domain of personal correspondence, this exchange of images and texts about the two cities, rich in affections, memories and concerns actually accompanies the whole programme by lending its title.

One of the places to come across during the show is its venue – the former central mineral bathhouse in Sofia, build in the very beginning of 20th century and closed in 1986. Situated in the very heart of the city, for more than thirty years now, hidden behind fences and subject to reconstruction, until recently it was a place without clearly assigned function. Having been used as an unofficial/unnoticed (in the sense of not spoken about) refuge for homeless people, a place for private parties, sporadic cultural events, setting for film productions, now one can see how the gorgeous old layers are being covered with white walls and sterilized to become a history museum of Sofia and a spa centre... For the last time one can visit the building and along with the works in the show, read through the stories of the place from the palimpsest walls of its halls and corridors.
____________

Programme

Pressconference
9 October, 11:00
Central Bathouse

Opening
10 October 2008, 19:00
with performances by Min Kyoung Lee, Olof Olsson, Venelin Shurelov until 21:30 and DJ Dontwarrior will play his tunes as long as you can dance

October 11th
14.00
Reading by Gergely Nagy

15.00
Performance by Olof Olsson

16.00
markov assoziatti: Grundprinzipien der Architektur - talk by Iassen Markov

17.00
Neuland - screening and talk by Daniel Kunle

19.30
Screening of works by Krassimir Terziev, Theo Prodromidis, Lisa Steele and Kim Tomczak

October 12th
11.00
Residency experience – discussion with artists and curators

October 25th
Finissage
16.00 presentation of epistolary project by Kaiwan Mehta and Henrietta Rose-Innes

__________

The exhibition in Sofia is organized in partnership and with funding by Allianz Kulturstiftung, with the kind support of the Royal Embassy of Norway. The space for the exhibition is provided by Sofia Municipaity and ME "Old Sofia".

sofia shoot 4

2008-10-06T21:34:00.000+03:00

sofia shoot 3

2008-10-05T20:32:00.000+03:00

sofia shoot 2

2008-10-04T19:56:00.002+03:00

sofia shoot 1

2008-10-03T11:30:00.000+03:00

Conceptual edition 1 : Efi Piplikatsi Andreadou Collection

2008-09-22T10:38:00.000+03:00

September 22 - December 15 2008

Conceptual
Edition 1
Works from the Collection of Efi Piplikatsi Andreadou

Achilleas Apergis
Helmut Newton
Joseph Beuys
Stathis Logothetis
Takis
Vlassis Kaniaris
Nikos Kessanlis
Theodoros
Chryssa
Robert Barry
Robert Wilson
Aris Prodromidis
Ir Kulik
George Lappas
Kostis Triantafyllou
Nikos Alexiou
George Gyparakis
Alexandros Psychoulis
Theo Prodromidis

in the premises of 'Idrobiologiki' company in Thessaloniki, Greece
tel: +30 239020 73 203
email: info@idrobiologiki.gr

a blue and a dark studio

2008-09-22T02:56:00.001+03:00

the rich and the poor

2008-09-07T12:26:00.001+03:00

a night and day in the studio

2008-09-06T20:10:00.002+03:00

asian spectacle

2008-09-06T20:05:00.001+03:00

a symphony on forms

2008-09-04T15:44:00.002+03:00

shopping and eating

2008-09-03T21:01:00.002+03:00

a study of habitual form

2008-09-03T20:17:00.003+03:00

Can heavy metal music help transform the Middle East?

2008-09-03T16:01:00.002+03:00

on power
postglobal

in search of power

2008-09-03T15:58:00.001+03:00

the park of europe

2008-09-03T15:38:00.003+03:00

after solidarity comes celebration

2008-09-01T17:32:00.000+03:00

at night, value equalises

2008-08-30T15:25:00.000+03:00

http://www.capital2capital.com/

2008-08-28T01:16:00.001+03:00

http://www.capital2capital.com/

towards the extraction of models after 1938 - 2 years before his death

2008-08-27T22:27:00.001+03:00

forms for the construction of an everyday theatre in ConstructoHeritage

2008-08-27T22:18:00.000+03:00

untitled

2008-08-27T19:29:00.001+03:00

from that sleeping spot when I was there
and now with this I think of then with waters on the hills
and paths that crossed and churches looted
and dogs rescued from the slaughter of the priests
only on the rocks that drink was drunken

SKYPLAN EUROPEPARK

2008-08-27T19:13:00.000+03:00

GREETING EASTWARDS

2008-08-27T18:35:00.000+03:00

ало българия

2008-08-25T22:00:00.000+03:00

AIR space

SKYEUROPE

2008-08-25T06:00:00.000+03:00

two older models for retrospect(one more recent)

2008-06-01T19:30:00.001+03:00